Struinen door Van Eycks atelier

In Brugge kun je een wandeling maken door een schilderij van Jan van Eyck

Filmfragment dat je kunt zien in Historium: een scène in het atelier van Jan van Eyck, links staat Jacob.

Welke kleren droegen mensen in de Middeleeuwen? Hoe zagen hun kroegen er toen uit? Werden ze net als mensen nu soms verliefd op het eerste gezicht? Volgens de makers van de toeristische attractie Historium in Brugge zijn dat de vragen die mensen zich stellen wanneer ze tussen de sprookjesachtige gebouwen uit de vijftiende eeuw van de Belgische stad wandelen.

Ze dachten na over hoe je op een originele wijze antwoord kunt geven op deze vragen. In de stad zijn al veel dingen te doen voor toeristen: stadswandelingen, musea en natuurlijk heel veel chocoladewinkels. Ze bedachten daarom iets nieuws: een soort Eftelingattractie en kunstgeschiedenisles ineen.

De ontwerpers van Historium verzonnen rond het beroemde schilderij Madonna met kanunnik Joris Van der Paele (1434-1436) van Jan van Eyck een liefdesverhaal. Daarin legt de schilder de laatste hand aan zijn schilderij: alleen het gezicht van de Madonna en een halsbandparkiet ontbreken nog.

Van Eyck vraagt zijn leerling Jacob om op de kades een vogel en een model van wie hij het gezicht wil naschilderen op te halen. Daar aangekomen is Jacob zo onder de indruk van het beeldschone model Anna dat hij onhandig wordt. Hij laat zijn rozenkrans, een kralenketting die in die tijd werd gebruikt bij het bidden, vallen. In de chaos die volgt, verliest hij Anna en de groene vogel uit het oog.

In Historium wandel je door zeven verschillende kamers en volg je scène voor scène Jacobs zoektocht naar Anna en de parkiet in het vijftiende-eeuwse Brugge. Je belandt onder meer in het atelier van Van Eyck en in een stove of badhuis. Je bekijkt in de verschillende kamers niet alleen een stukje film, maar kunt het verhaal ook voelen – zo dwarrelt er sneeuw uit de lucht in een buitenscène – en ruiken. Het badhuis geurt bijvoorbeeld lekker naar zeep en kruiden.

De makers van Historium hebben een team van deskundigen ingeschakeld zodat alles zou ‘kloppen’ en bijvoorbeeld het kostuum van Jacob eruitziet als iets wat mensen toen droegen. Ook zorgden zij ervoor dat je via het verhaal allerlei zaken te weten komt over de periode: waarom een schilder een groene vogel op zijn werk wilde, welke gebouwen er in een stad stonden en dat het woord ‘beurs’ oorspronkelijk de naam was van een Brugse kroeg waar veel werd onderhandeld.

René Tolenaars, communicatiedirecteur van Historium, benadrukt wel dat het „geen museum is, maar een attractie”, vooral de aangename zaken uit de Middeleeuwen komen aan bod. Een bekende Belgische historicus merkte na zijn bezoek op dat je in middeleeuwse steden, zonder vuilophaaldienst, vaker rottend afval rook dan lekkere zeep.