Met een glimlach bezuinigen

Karin van Gilst wordt algemeen directeur van het Stedelijk Museum. Bij de Weekbladpers deed ze ervaring op met snoeien en reorganiseren.

Karin van Gilst Foto Ilya van Marle/ HH

Iedere kerstborrel deed ze het weer, zo memoreren redacteuren van het weekblad Vrij Nederland. Tot de zomer van dit jaar was Karin van Gilst (48) directeur van Weekbladpers Tijdschriften en uitgever van Vrij Nederland en Opzij. Iedere Kerst vertelde ze de redactie met een grote glimlach hoe slecht het ging, hoeveel in het komende jaar moest worden bezuinigd en dat niemand moest denken dat het allemaal wel goed zou komen.

Niet alle redacteuren vonden de glimlach en de timing communicatief erg sterk. Ook vertellen ze nagenoeg allemaal over haar gewoonte op de meest onverwachte en soms ongemakkelijke momenten in lachen uit te barsten. Tegelijk wijzen enkele van hen op een grote prestatie: Van Gilst slaagde erin om Vrij Nederland voor het eerst in jaren weer in de zwarte cijfers te brengen. Daartoe moest ze een reorganisatie doorvoeren, mét ontslagen.

Het Stedelijk Museum, waar ze vanaf januari aan de slag gaat als algemeen directeur, staat eveneens een forse reorganisatie te wachten. Voor 28 van de 192 medewerkers is ontslag aangevraagd.

Van Gilst, die Nederlands studeerde aan de Universiteit van Amsterdam, wordt bij het museum verantwoordelijk voor alle commerciële, financiële en operationele activiteiten. Maar haar functie wordt uitgebreider dan die van haar voorganger Patrick van Mil, die alleen zakelijk directeur was. Als algemeen directeur zal Van Gilst ook de missie, visie en strategie van het museum moeten ontwikkelen. Tot nog toe waren dat taken van directeur Ann Goldstein, maar die wordt door het museum nu ‘artistiek directeur’ genoemd, wat erop wijst dat zij zich zal toeleggen op tentoonstellingen en aankopen.

De aanstelling van Van Gilst in deze nieuw gecreëerde functie maakt benieuwd naar haar plannen en kijk op hedendaagse kunst. Maar ze wil geen interviews geven zolang ze niet is begonnen in haar nieuwe baan.

Duidelijk is wel dat Van Gilst de grote carrièrestap niet schuwt. Zes jaar geleden was ze nog hoofdredacteur van de Viva. Daarna klom ze razendsnel op tot directeur van Weekbladpers Tijdschriften. In een interview met deze krant, in oktober vorig jaar, vertelde ze dat een baas ooit tegen haar zei: „Never ask for permission, ask for forgiveness.” Van Gilst: „Met andere woorden: zie niet overal tegenop, je kunt meer dan je denkt. Durf fouten te maken.”

Deze zomer maakte ze zelf haar vertrek bij de Weekbladpers bekend. Haar taak daar zat erop, meldde ze in een persbericht. Koen Clement, algemeen directeur van moederbedrijf WPG, sprak bij haar vertrek over „ongebreidelde energie en passie”, maar achter de schermen stonden sommige mensen te juichen dat ze vertrok. Ze was er minder geliefd dan bij het blad Adformatie, waar ze aan het begin van haar loopbaan de eindredactie voerde.

Na Adformatie werd ze hoofdredacteur van Intermediair. De toenmalige art director Jaap Biemans noemt haar „een optimistische aanpakker, van wie je het direct hoort als iets niet goed is”. Een ander met positieve ervaringen spreekt van een „goedlachse rouwdouwer”.

Na haar ontslag bleef het een half jaar stil rond Van Gilst. Ze had geen nieuwe baan. In het eerder genoemde interview zegt ze dat ze altijd deed waar haar hart naar uitging. „Niet te krampachtig plannen, zou ik zeggen. Go with the flow.”

Bij Vrij Nederland karakteriseren sommige redacteuren haar wel als ‘calculerend’ en ‘kil’. Zelf zei Van Gilst in een interview, toen ze in dienst trad bij WPG: „Ik kan erg duidelijk zijn. Dus ja, er moeten bepaalde dingen gebeuren, mensen moeten bepaalde dingen presteren en als dat niet lukt, dan moeten we daar consequenties uit trekken.”

Bij Viva waren ze aanvankelijk bang voor haar, vertelde ze. „Ik was gewoon ontzettend zakelijk in hun ogen.” Onder Weekbladpersmedewerkers is van angst weinig te bespeuren. Sommigen bewonderden haar juist om haar fiere, heldere optreden. Bovendien leek ze zakelijk de juiste beslissingen te nemen.

Leek, onderstrepen enkele van hen die het ‘debacle’ Park in herinnering brengen. Het maandblad Hollands Diep leed structureel verlies, Van Gilst doekte het op. Vervolgens lanceerde ze de ‘journalistieke glossy’ Park met een gigantisch feest in Paradiso. Dat was in december 2011. Juist in de dagen dat Van Gilst weer glimlachend aan de VN-redactie vertelde dat er bezuinigd moest worden.

Het bevestigde de VN-redacteuren in hun oordeel: ze is tactloos. Park deed ook de bewondering voor haar zakelijke beslissingen geen goed. Na vijf nummers hief de Weekbladpers Groep het blad al weer op.

    • Claudia Kammer
    • Pieter van Os