Het is een gebeurtenis om nooit te vergeten. Deze film echter...

Het bombardement

Regie: Ate de Jong. Met: Jan Smit, Roos van Erkel, Gerard Cox.

Nederlanders zijn niet goed in het verwerken van nationale tegenslagen. De Franse tijd, de NSB, de liquidatie van ons imperium in de Oost: allemaal onderwerpen waarover achteraf zo min mogelijk gesproken werd. Verkeerd afgelopen, niet meer over zeuren. Het bombardement op Rotterdam in 1940 is zo’n episode, ook al was deze ramp niet van eigen makelij. Uit naam van een snelle wederopbouw werd ook deze enorme gebeurtenis na 1945 goeddeels uit het nationaal geheugen verdrongen.

Bijna 73 jaar na dato is er voor het eerst een speelfilm voor groot publiek die de verwoesting van Rotterdam als onderwerp heeft: Het bombardement. Over die film vallen een paar aardige dingen te zeggen: vrouwelijke hoofdrolspeler Roos van Erkel is bepaald een ontdekking en zanger Jan Smit heeft bij zijn filmdebuut niets om zich voor te schamen.

Wat de film echter nekt is het slechte scenario. De makers hebben de historische gebeurtenis willen ophangen aan een liefdesgeschiedenis, een beetje in de stijl van Titanic. Het is echter niet gelukt een interessant filmverhaal te construeren: met beeld wordt bijna niets verteld en voortdurend moeten de personages uitleggen dat er buiten beeld dramatische dingen aan de hand zijn (broertje met downsyndroom gered van het Duitse concentratiekamp, hoofdpersoon voelt zich verantwoordelijk voor de dood van zijn moeder, et cetera.) Het geheel maakt een gekunstelde indruk.

Wanneer na anderhalf uur de film zich al geruime tijd in het kneuterige Utrecht afspeelt en het ongeloofwaardige liefdesverhaal elk zicht op de geschiedenis heeft ontnomen, begin je als kijker enigszins te wanhopen: ze gaan het bombardement toch niet vergeten? Als de apotheose dan toch nog komt, wacht een teleurstelling. Waar de film eerder met digitale middelen nog heeft geprobeerd de sfeer van het vooroorlogse Rotterdam op te roepen, moet het moment suprême het geheel van omvallende decorstukken en vuurwerk in een studio hebben, met ogenschijnlijk uit bordkarton gezaagde Duitse vliegtuigen aan het zwerk. De historische gebeurtenis blijkt gereduceerd tot decor voor de ontknoping van een slecht verhaal.

Zeker verdient het bombardement van 1940 het aan de Nederlandse collectieve vergetelheid te worden ontrukt. Het bombardement van 2012 daarentegen moesten we maar zo snel mogelijk vergeten.

    • Raymond van den Boogaard