Eigentijdse hoogtepunten op een wrang moment

Riccardo Chailly leidde het KCO tussen 1988 en 2004

klassiek Anthology of the Royal Concertgebouworchestra vol. 7, 2000-2010

Aan de vooravond van het 125-jarig jubileum van het Concertgebouworkest verschijnt de laatste, lijvige box in de onvolprezen reeks met cd-anthologieën, samengesteld door orkestcellist Daniël Esser en Wereldomroepproducer Lodewijk Collette. Wrang is dat het uitkomen van de box ook samenvalt met het opheffen van Nederlandstalige uitzendingen door de Wereldomroep, laat staan van de afdeling klassieke muziek. De box is, zo bezien, nipt op tijd.

Het slotdeel van de reeks omvat het decennium dat nog zo vers is, dat veel van de gekozen opnames nog herinneringen aan de live-uitvoeringen oproepen. De selectie bevat wederom veel hoogtepunten, al zijn er ook stukken die vooral bijdragen aan de encyclopedische waarde die de reeks van bijna honderd cd’s natuurlijk ook heeft.

In het jaar 2000 stond het KCO nog onder leiding van Riccardo Chailly, die in 2004 werd opgevolgd door Jansons. Beiden zijn ruim vertegenwoordigd, maar minstens zo opvallend is het contingent eigentijdse muziek; als een normaal orkestseizoen verhoudingsgewijs net zoveel eenentwintigste-eeuwse (hier: 6 uit 39) en twintigste-eeuwse werken (25 uit 39) zou bevatten als deze box, leefden we in een andere wereld. Wel een mooie wereld overigens, getuige bijvoorbeeld de imponerende uitvoering van Stravinsky’s Oedipus Rex (Kerstmatinee 2001) en Vioolconcert (prachtig gespeeld door de oude concertmeester Alex Kerr). Of de ontroerende lezing van Eschers Musique pour l’esprit en deuil onder Haitink. Ook een juweel: het late debuut van Zubin Mehta in de Achtste symfonie van Bruckner (2005).

Interessant is het feit dat in dit decennium het orkest ingrijpend verjongde. Heeft het de fameuze klank geschaad? Luisterend naar Hindemiths Konzertmusik uit 2001 laat die conclusie zich niet trekken. Eerder is het zo dat de strijkersklank verwarmd is. Een hoogtepunt vormt ook de opname van Strauss’ Rosenkavalier-suite onder Jansons: in 2010 een feestje, op cd opnieuw. Plan is dat de hele anthologie, nu alleen nog verkrijgbaar in dure kloeke boxen, volgend jaar in een boekjesloze budgeteditie verschijnt voor een drogist-achtige jubileumprijs.

    • Mischa Spel