Acts in stijl van Buster Keaton

Circus Cascade in Utrecht gaat samen met de mimegroep van Jakop Ahlbom. „Spannend de circuswetten op te rekken”.

Reinier Schimmel (links) en Jakop Ahlbom werpen elkaar aan tafel voedsel toe in de Cascade-voorstelling ‘Move!’. Foto Stephan van Hesteren

Twee samenwonende mannen met geblankette brillantinehoofden trachten zo efficiënt mogelijk hun huishouden te runnen. Ze fabriceren zelfs een vrouwtjespop die daarbij kan helpen. Maar die pop blijkt haar eigen willetje te hebben en drijft bovendien een wig tussen de twee. Zo speelden Jakop Ahlbom, Reinier Schimmel en Silke Hundertmark het in Lebensraum, een mix van mime, acrobatiek, clownerie en slapstick die dit jaar werd bekroond met de VSCD Mimeprijs. En zo spelen ze het de komende Kerstdagen ook, in korter bestek, in de voorstelling Move! van het circus Cascade in de Stadsschouwburg in Utrecht.

Lebensraum, geproduceerd door de gerenommeerde theatermaker Jakop Ahlbom, gaat op in Cascade, het theaterevenement dat jaarlijks bewijst dat het circusgenre ook op het podium in een theaterzaal, zonder dieren, kan gedijen. Of gaat Cascade op in Lebensraum? „De circusnummers komen terecht in de omgeving die door de drie acteurs is geschapen”, zegt regisseur Gerrit Reus, die dit jaar zijn 24ste Cascade-productie maakt. Die omgeving is de originele huiskamer uit Ahlboms voorstelling, al staan de wanden nu veel wijder uit elkaar om de door Reus geëngageerde acrobaten, kledingtransformisten en jongleurs volop de ruimte te geven voor hun optreden.

Voor elke artiest hebben Reus en Ahlbom bij voorbaat een opkomst verzonnen. „De basis van elk circus is: de nummers”, aldus Reus. „Die mogen niet worden aangetast. Maar hier maken wij de context veel theatraler. De vraag was steeds: hoe knopen we het aan elkaar? Er kan niet iemand zomaar het podium oplopen, elke opkomst moet passen in de dramaturgie. Zo wordt er bijvoorbeeld aan de deur gebeld en dan komt er een artiest de huiskamer in. Of er komt een ander door een raam naar binnen, dat is dan een ongenode gast. En aan het eind van elk nummer is er ook geen ruimte voor applaus, daar zullen ze aan moeten wennen. Het is spannend de circuswetten op te rekken en met verwachtingsproblemen te spelen.”

Lebensraum was volgens de VSCD-jury „verrassend, vervreemdend, ontroerend en onweerstaanbaar grappig”. De voorstelling werd al zestig keer met groot succes gespeeld. Volgend jaar maken Ahlbom en de zijnen er ook nog een internationale tournee mee. „Het idee was te werken met het erfgoed van Buster Keaton”, zegt hij. „Een voorstelling als een stomme film, waarin we Keaton zouden citeren en ook nieuwe dingen zouden verzinnen die in zijn stijl zouden passen. Zelf hou ik van circus, ik vind de vaardigheid van die artiesten fascinerend. Ook goochel ik graag. Maar ik werk voor het theater. Het denken in acts, in losse nummers is mij vreemd. Ik ga niet uit van technische vaardigheden als doel op zichzelf, het gaat mij altijd om het verhaal dat ik vertel. Het is visueel-surrealistisch theater. Die term heb ik niet zelf bedacht, maar hij klopt wel. En daarmee hopen we nu een bedding te geven aan acht klassieke circusnummers. Dat is een gok die we wagen, om verder te komen”.

Circus Cascade: Move! Stadsschouwburg Utrecht, 21 t/m 30/12. Inl. stadsschouwburg-utrecht.nl

    • Henk van Gelder