Wassenaar gaat van crisis naar crisis

Het college van Wassenaar is gevallen. Het wantrouwen in het villadorp zit diep. „Een aantal mensen zal zich moeten leren gedragen.”

De fietstunnel onder de N44 die te duur werd. De VVD-wethouders zegden daarom het vertrouwen in hun D66-collega op. Foto Floren van Olden

Het is weer crisis in Wassenaar. Naar aanleiding van een overschrijding van 1,8 miljoen euro bij de aanleg van een fietstunnel hebben alle wethouders hun portefeuille beschikbaar gesteld. Oud-PvdA-senator Joop van den Berg is maandag begonnen als onafhankelijk informateur van een nieuw college.

In februari werd het dorp (26.000 inwoners) landelijk nieuws vanwege een aangifte van een aantal raadsleden tegen een wethouder wegens vermeende seksuele intimidatie. Toen bleek dat het met de onderlinge verhoudingen in de Wassenaarse politiek niet best is gesteld. Volgens politici en volgers van de lokale politiek is ook de huidige bestuurscrisis daar een gevolg van. Eind oktober kondigde burgemeester Jan Hoekema (D66) een onderzoek aan naar de „verstoorde bestuurlijke verhoudingen” in het dorp. De oorzaak daarvan zit „diep”, meldde de gemeente in een begeleidend persbericht. „De bestuurscultuur in Wassenaar is al langere tijd aanleiding tot problemen en incidenten.” Voor Hoekema is „de maat vol”. Het onderzoek, dat zou worden uitgevoerd door van Van den Berg, moest als opmaat dienen naar een „duurzame oplossing”.

Maar de oud-hoogleraar parlementaire geschiedenis moet dus eerst een acute crisis oplossen. Vorige week zegden de twee VVD-wethouders het vertrouwen op in hun CDA-collega Dienke Dekker. Zij was als wethouder verantwoordelijk voor de fietstunnel. Onlangs bleek dat het budget van 7,4 miljoen euro met 1,8 miljoen wordt overschreden. De raad steunt haar wel.

De oorsprong van de polarisatie in Wassenaar ligt in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2006. De vanouds oppermachtige VVD was gewend om in het dorp de lakens uit te delen. In de periode tot aan 2006 had de VVD zelfs de absolute meerderheid. Kort voor de verkiezingen van 2006 splitsten ontevreden VVD’ers af. Hun partij WatWassenaarWil (WWW) werd op een paar stemmen na even groot als de VVD. De liberalen belandden voor het eerst in de oppositie. De verhoudingen in de bedaagde gemeenteraad werden met de entree van WWW flink opgeschud. En de VVD moest wennen aan de oppositierol.

Na de verkiezingen van 2010 leek alles weer als vanouds. De VVD werd ruim de grootste. Maar het wantrouwen groeide, tussen met name coalitie- en oppositiepartijen. VVD-wethouders werd bestuurlijke arrogantie verweten en raadsleden van coalitiepartijen stapten over naar de oppositie. Dieptepunt was de vermeende seksuele intimidatie door VVD-wethouder De Greef. VVD-fractievoorzitter Anouk van Eekelen: „Dit is slecht voor ons imago. We hoeven niet de beste vrienden te worden, maar we moeten wel op een normale en zakelijke manier met elkaar omgaan.”

Diverse partijen willen een breed college. In theorie is dat niet moeilijk, want inhoudelijk staan de meeste politici dicht bij elkaar. Volgens Pim van de Locht van oppositiepartij PvdA (1 zetel) hebben „bijna alle” VVD- en WWW-raadsleden bij de landelijke verkiezingen VVD gestemd. „Dat geldt zeker voor hun achterban, de VVD scoorde hier in september ruim 50 procent.” Maar, zegt Van de Locht, „er is nog een hoop onverwerkt misnoegen, met onvolwassenheid aan de ene kant en arrogantie aan de andere kant. Een aantal mensen zal zich moeten leren gedragen.”

Henk de Vries, fractievoorzitter van WWW, heeft zo zijn bedenkingen bij een breed college. „Die cultuur van oude jongens krentenbrood moet toch echt een keer doorbroken worden. Ik weet niet of dat lukt door met z’n allen bij elkaar te gaan zitten.” Pas na de verkiezingen van 2014 zal Wassenaar een echt nieuwe start kunnen maken. CDA-fractievoorzitter Meindert Stolk, sinds 1998 in de raad: „Tot die tijd zullen we het met elkaar moeten uitzingen.”

    • Brian van der Bol