Kerst met de collega's

Er zijn verschillende manieren om met het werk Kerstmis te vieren. Hier twee uitersten, afkomstig uit de wetenschappelijke literatuur.

Het Peter MacCallum Cancer Centre, een gespecialiseerd kankerziekenhuis in Australië, haalde in december 2010 het Journal of Palliative Medicine met een onderzoek naar het medewerkerskerstkoor. Al sinds 1956 treden de gemiddeld twintig zangers en zes instrumentalisten jaarlijks op met hun internationaal geïnspireerde kerstrepertoire: in ziekenzalen, wachtruimtes en de personeelskantine.

Voor het onderzoek was koorleden en toehoorders gevraagd naar het effect dat het koor op hen had. Vrijwel iedereen was enthousiast. De niet-koorleden spraken van positieve emoties en herinneringen, kerstgevoel en gemeenschapszin in de stressvolle, soms overweldigende ziekenhuissetting. De koorleden hadden het over vriendschap, zich beloond voelen en verminderde stress. En de overgrote meerderheid van patiënten en bezoekers vond de optredens inspirerend en ontroerend (in een eerdere publicatie over het koor bleek dat slechts 3 van de 111 ondervraagden het gezang vervelend, te hard of emotioneel ‘te veel’ vonden). De onderzoekers raden andere ziekenhuizen aan ook zo’n koor te nemen.

Echt een onafhankelijk onderzoek was het trouwens niet: de eerste auteur was muziektherapeut in het betreffende ziekenhuis en de tweede auteur was al bijna dertig jaar dirigent van het koor – maar ach, alleen een kniesoor begint over wc-eend bij een onderzoek als dit, een onderzoek dat een lichtpuntje kan zijn in deze toch al zo donkere tijden.

Hoe anders kan het toegaan in andere werkomgevingen. Neem een artikel over kerstdiners van het werk, dat in 2009 verscheen in Adicciones, een Spaans vakblad over verslaving. De onderzoekers hadden veldwerk gedaan in dertien restaurants in Valencia en Alicante in december 2007. Tijdens die kerstetentjes, schrijven ze, ging er relatief veel aan alcohol en drugs doorheen. Cocaïne was de meest gebruikte illegale drug. Jonge collega’s lieten hun oudere collega’s zien hoe je de illegale drugs moet gebruiken; die ouderen deden er misschien aan mee om zich jonger en vrijer te voelen, schrijven de onderzoekers.

Wat zou je rond Kerst het liefste doen met je collega’s, samen kerstliederen zingen in een koor (of daarnaar luisteren) of samen cocaïne snuiven in een restaurant aan de Spaanse oostkust? Het is opvallend hoe verschillend de dingen zijn die je kunt doen om met Kerst een gevoel van saamhorigheid te bevorderen. Wat zou er in Nederland zoal gebeuren op dat gebied? Of zouden nuchtere Nederlanders het houden bij hooguit een kerstlunch of -borrel en dan snel naar huis, weg van het werk? Dat zou niet eens zo gek zijn: uit steeds meer onderzoek blijkt dat het goed is om regelmatig afstand van het werk te nemen. Deze bijlage geeft alvast het goede voorbeeld door volgende week, met Kerst, niet te verschijnen.