Emile Roemer is een onterechte verliezer

Samsom scoort met zijn ‘eerlijke verhaal’. Lullig voor Roemer, die als enige politicus een menselijk gezicht toonde, schrijft Sywert van Lienden.

Diederik Samsom is politicus van het jaar. Vindt de pers en het opiniepanel van EenVandaag. Roemer is de schlemiel. Volgens niemand, want zo gaat dat als je de schlemiel bent. Een jaar geleden waren de conclusies: de SP wordt de linkse partij. Een jaar later staat alles op z’n kop en is de PvdA ruim de grootste. Het Nederlandse politieke jaar 2012 is als de beste seizoenen van politieke series als Borgen of The West Wing. Onvoorspelbaar, vol dynamiek en kansen.

Diederik Samsom is politicus van het jaar. Waarom waarderen we het politieke vakmanschap in hem? Omdat hij weet hoe je de macht grijpt? Waarschijnlijk. Maar onderliggend is iets interessants gebeurd. In een tijd van angst, wantrouwen en cynisme kwam hij met een sterk antwoord: brute eerlijkheid. Eerlijkheid over de complexiteit van de onzekere wereld waarin we leven. En over dat je als politicus niet altijd kunt beloven dat iedereen persoonlijk wint. In combinatie met een sterke campagne en Amerikaanse campagnetrucs win je dan verkiezingen.

Daarmee koos Samsom ervoor iets toe te voegen aan het recept van Mark Rutte. Diens antwoord op populisme is simplisme. De reclameborden schreeuwen je duidelijk de simpele oplossing toe. Tegen Griekenland zeg je ‘nee’, problemen moet je niet doorschuiven maar aanpakken, Wilders loopt weg en de SP is gevaarlijk.

Emile Roemer wist zich daar geen raad mee. Als hij het weer had over ‘de gewone mensen’ of over het eigen risico, spartelde Rutte met de waarheid en kwam hij met simpele antwoorden. Je zag Roemer denken: wie is hier nu de regent en wie de opposant? Het ongeloof tijdens het premiersdebat was van z’n gezicht af te lezen. Samsom benoemde het simplisme van Rutte en Roemer en scoorde de punten.

Komende zondag wordt een documentaire over de campagne van de SP uitgezonden. Het toont een volstrekt eerlijke Roemer, maar een niet functionerende campagne. De belangrijkste tv-debatten worden op de dag zelf nog voorbereid. Roemer maakt veel eenzame kilometers op de snelweg, van niets naar nergens, maar naar te veel plekken tegelijkertijd. Hij moet zelf zijn agenda leeg houden en zijn eigen speeches schrijven. Waarbij zijn verhaal wordt beperkt omdat hij de macht ruikt.

Waar alle aandacht is voor de gehaaide Samsom, ziet niemand de eenzaamheid van Roemer en de SP. De SP is de enige partij die dit jaar niet aanschoof bij één van de drie coalities die we gehad hebben. Samsom is politicus van het jaar, maar Roemer was de politicus die me als enige raakte dit jaar, door z’n menselijkheid. Twee dagen voor de verkiezingen was hij te gast bij De Wereld Draait Door. Net voor de uitzending liet Maurice de Hond zien dat hij weer drie zetels gezakt was. Ik zag een man die de grond onder zijn voeten weg voelde zakken, die bijna brak. Hij moest nog een kolkend theater in. Ik schaamde me na afloop over het verloop. In de documentaire zie ik Roemer na afloop van de uitzending eenzaam, verdrietig en onthecht naar huis rijden. Zelden heb ik een persoon zo onterecht zo hard zien verliezen als Roemer.

Sywert van Lienden (21) is mede-initiatiefnemer van politieke beweging G500. Hij vormt samen met Rob Goossens, Rutger Lemm en Monique Samuel de Ferry’s, het politieke panel van nrc.next.

    • Sywert van Lienden