Antibiotica tegen hoest heeft echt geen zin

Mensen die al een paar dagen flink hoesten en zich ‘tamelijk beroerd’ voelen, komen daar niet eerder vanaf door een antibioticum te slikken. Dat blijkt uit een groot onderzoek bij ruim 2.000 mensen. Ze gingen met hun lage luchtwegklachten naar de dokter. De helft van hen kreeg het veel voorgeschreven antibioticum amoxicilline. De andere helft kreeg neppillen. Beide groepen bleven gemiddeld even lang ziek. De helft voelde zich een week later weer beter. Onder de placeboslikkers waren iets meer mensen (194 tegen 162) waarbij de hoestklachten verergerden. Maar de antibioticumgebruikers hadden veel vaker last van bijwerkingen als misselijkheid, diarree of huiduitslag. De resultaten van het onderzoek zijn gisterenavond online gezet door het medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet.

Vrijwel iedereen heeft wel eens per jaar een lage luchtweginfectie. Antibioticagebruik is omstreden. De huisartsrichtlijnen zijn tegen, behalve voor een kleine groep patiënten met ook andere ziekten. „Toch gaat ook in Nederland ongeveer de helft van de bijna 1,5 miljoen mensen die jaarlijks met deze hoestklachten naar de huisarts gaan met een antibioticarecept naar huis”, zegt Theo Verheij. „En dat terwijl wij ongeveer Europees kampioen zijn in weinig antibiotica voorschrijven.” Verheij is hoogleraar epidemiologie van infectieziekten aan het UMC Utrecht en mede-auteur van het onderzoek.

De onderzochte luchtwegklachten ontstaan vaak door een virus. Daar helpen antibiotica niet tegen. Het idee is dat er snel bacteriën in het beschadigde slijmvlies gaan groeien. Door die met antibiotica te bestrijden zouden de klachten misschien sneller overgaan. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Kennelijk kan het afweersysteem het zelf wel opknappen. „Zelfs bij 60-plussers is het niet zinvol. Die krijgen traditioneel wel veel vaker antibiotica bij deze klachten dan jongeren”, aldus Verheij.