Waarom hij 1.000 euro betaalt... ...en zij 750 voor dezelfde vlucht

De persoon naast je in het vliegtuig kan voor zijn ticket honderden euro’s minder hebben betaald. Bestaat er een gouden moment om te boeken?

Laura Wismans

Clemens Rikken/ Clemens Rikken/Hollandse-Hoogt>

‘Een ticket boeken is net roulette tegenwoordig”, verzucht een violiste nadat zij heeft ingecheckt op Schiphol. Ze vliegt vaak – haar orkest treedt regelmatig in het buitenland op – maar kan nog steeds geen peil trekken op de ticketprijzen. Vandaag gaat de reis naar Tenerife, het ticket kostte 200 euro. Te veel, vindt ze, want een paar weken eerder had ze deze vlucht voor 160 euro kunnen boeken. De violiste, die niet met haar naam in de krant wil, hoopte dat de prijs nog lager zou worden. Ze gokte en verloor.

Ook Giel de Poter, die voor hemzelf en twee collega’s hun vlucht naar Bosnië boekte, betaalde een hogere prijs dan nodig. Ze zijn voor een stichting onderweg, dus willen ze de kosten zo laag mogelijk houden. Eindeloos vergeleek De Poter ticketprijzen. Toen hij eindelijk had gekozen, werden de tickets van het ene op het andere moment 30 euro per persoon duurder. Dat was een flink deel van de totaalprijs, dus De Poter ging opnieuw alle opties vergelijken. Uit angst dat de prijzen nog verder zouden oplopen boekte De Poter diezelfde avond toch de tickets, hij betaalde 590 euro voor drie enkeltjes Sarajevo.

De persoon in de stoel naast je in het vliegtuig kan zomaar enkele tientjes of zelfs honderden euro’s minder voor een vlucht hebben betaald. Frustrerend. En oneerlijk, want jullie krijgen allebei precies hetzelfde: dezelfde stoel, hetzelfde zakje nootjes, dezelfde airconditioning.

Wie tickets boekt, lijkt slachtoffer te worden van de willekeur van boekingssites. Wie op een beter moment boekt, krijgt een betere prijs – jammer alleen dat het zo onduidelijk is wat het beste moment is om te boeken. Bestaat het beste moment eigenlijk wel? En houden boekingssites bij hoe vaak je naar een vlucht zocht, om de prijs telkens iets te verhogen?

Eerst maar even een mythe uit de wereld helpen: boekingssites houden niet bij of je vaker dan eens naar een vlucht hebt gezocht, om de prijs na verloop van tijd te verhogen. Als luchtvaartmaatschappijen al cookies plaatsen die zoekgedrag in kaart brengen, doen ze dat om algeheel zoekgedrag bij te houden, niet jouw specifieke zoekgedrag, zo laten diverse luchtvaartmaatschappijen weten.

„Als één persoon zoekt op een reis naar Malaga, dan zal de prijs niet stijgen. Als honderd mensen op die reis zoeken en dat zijn er veel meer dan wij hadden verwacht, dan is er wel een kans dat de prijs omhooggaat”, zegt Simone van den Berk, woordvoerder van luchtvaartmaatschappij Arkefly. Als de prijs stijgt, stijgt hij dus voor alle mensen die een vlucht naar Malaga zoeken, niet alleen voor jou omdat je toevallig gisteravond en vorige week ook al naar een ticket zocht.

Het zoekgedrag is voor Arkefly een van de factoren die zij in de gaten houden om de ticketprijs te bepalen. Er zijn er nog veel meer: zoals hoe ver weg de dag van vertrek nog is, hoeveel mensen al boekten, hoeveel mensen vorig jaar zochten en boekten en hoe groot het algehele consumentenvertrouwen in de economie is. Het is een ingewikkeld systeem dat yield management wordt genoemd, waarbij eerst de gemiddelde opbrengst per stoel wordt uitgerekend die moet worden behaald om winst te maken. American Airlines begon er in de jaren 70 mee en tegenwoordig gebeurt het op veel meer plekken.

Vliegtuigmaatschappijen, maar ook hotels en autoverhuurbedrijven – bedrijven met veel vaste kosten en weinig variabele kosten – proberen hun product met yielden voor de best mogelijke prijs te verkopen. De vlucht gaat toch, of er nou lege stoelen zijn of niet. En het hotel staat er hoe dan ook, met lege kamers en al. Soms is het dan beter om plaatsen onder de kostprijs te verkopen. Als anderhalve maand voor vertrek een vliegtuig naar een verre bestemming nog veel leger is dan verwacht, zal de prijs bijvoorbeeld flink dalen.

Daartegenover staan prijzen die hoger zijn dan strikt noodzakelijk. Neem iemand die in december een zomervakantie boekt. Die wil zijn verzekerd van een zitplaats op een specifieke dag naar een specifieke bestemming. De luchtvaartmaatschappijen gaan ervan uit dat diegene een hoge prijs zal betalen voor die zekerheid. Ook de zakenreiziger die juist een paar dagen voor vertrek nog boekt, zal waarschijnlijk bereid zijn een hoge prijs te betalen. Maar wanneer is vroeg en wanneer is laat? Dat is voor elke vlucht anders. Voor een drukbevlogen bestemming als New York zit het systeem van yielden anders in elkaar dan voor een stad in Afrika waar minder op wordt gevlogen. Welke factoren wanneer van invloed zijn op de ticketprijzen – daarover laten de luchtvaartmaatschappijen zich niet in detail uit. Een gouden moment om het goedkoopste ticket te boeken is dus niet te noemen.

Wel hebben de reizigers op Schiphol andere tips die geld kunnen besparen. Carel en Pieternel van der Heijden vliegen over een paar uur naar hun zoon die in Mexico-Stad woont, hun tickets kosten zo’n 1.000 euro per persoon. Ze wachten nog even op twee vrienden. Die komen – hoewel ze gewoon in Nederland wonen – met de Thalys uit Brussel. „Door die sluiproute zijn hun tickets zo’n 250 euro per persoon goedkoper, terwijl we zo met zijn vieren in hetzelfde vliegtuig stappen. Extra reizen dus, maar voor een betere prijs”, vertelt Van der Heijden. Het is een actie van de KLM, die wil concurreren met vluchten die uit Brussel vertrekken.

Andere tips: boeken via de site van de luchtvaartmaatschappij scheelt de boekings- en servicekosten die ‘verzamelwebsites’ rekenen. Ook gelden in elk land andere boekingstatieven – boeken via klm.com is bijvoorbeeld iets goedkoper dan boeken via klm.nl. En vliegen op maandag is goedkoper dan in het weekend.

Voor Bas Hoogendam hoeft het eindeloze vergelijken niet zo, vooral voor korte vluchten vindt hij het zonde van de tijd. Vloog hij vorig jaar nog goedkoop via de Thalys-truc naar Los Angeles, vandaag naar Marseille maakt de ticketprijs hem minder uit: „Ik ga niet moeilijk zitten doen om een tientje. Als ik hier op Schiphol een broodje koop, is dat voordeel alweer verdwenen.”