Rudolfs neus

De mogelijke oorzaak van de lichtgevende rode neus van Rudolf houdt wetenschappers al decennia bezig. Het idee dat het vliegende rendier de Kerstman met een drankneus de weg door de donkere decembernachten zou wijzen, werd snel verworpen. Maar een infectie met de larven van een horzel, een gewone verkoudheid en inademen van koude lucht staan nog steeds in de boeken als plausibele verklaringen.

Onderzoekers van de afdeling Intensive Care van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam zagen een nieuwe verklaring voor de rode neus in een recente Noorse vondst dat rendieren hun lichaam en hersenen koelen via een warmtewisselend bloedvatstelsel in de neus. Toen vier rendieren in Diergaarde Blijdorp onder volledige narcose van hun geweien werden ontdaan, testte het team onder leiding van Ben van der Hoven en Erwin Kompanje hun idee met een zogenoemde Sidestream Dark-Field-camera. Met dit apparaat brachten ze de microcirculatie in het neusslijmvlies in beeld. Op bijna elke vierkante millimeter vonden ze een ingenieus netwerk van bloedvaatjes dat doet denken aan de structuur van een radiator in een auto. Dit micronetwerk beschouwen de wetenschappers als de basis van Rudolfs neuslicht. De rode neus wordt veroorzaakt door een oververhitte ‘radiator’ wanneer hij een extreme en onnatuurlijke fysieke inspanning moet leveren, zoals een slee trekken met een moddervette Kerstman. Dit nieuwe inzicht wordt morgen online gepubliceerd in het dierkundige tijdschrift Deinsea (15: 37-46).

Kees Moeliker heeft een tweewekelijks dierenrubriek op deze pagina.

    • Kees Moeliker