Krijgen machinisten ijsvrij als er minder treinen rijden?

Als het sneeuwt, zet de NS minder treinen in. Maar wat doen de machinisten dan, wil Willem Visser uit Hilversum weten. „Krijgen die ijsvrij?”

Dat zou je denken, zegt NS-woordvoerder Eric Trinthamer. „Maar er is juist bij slecht weer meer personeel aanwezig dan strikt noodzakelijk.”

Eerst even de feiten. Er werken 2.850 machinisten bij de NS. Onder normale omstandigheden rijden er 5.200 treinen per dag. Als de NS minder treinen inzet vanwege het weer, zijn dat er nog 4.300. Dat is 82 procent van de normale dienstregeling. Hierdoor is er minder kans op opstoppingen, doordat er ruimte ontstaat om verstoringen op te lossen en de logistieke puzzel beter kan worden beheerst. De dienstregeling wordt aangepast als er meer dan 3 centimeter sneeuw is voorspeld of meer dan 10 graden vorst.

Welke machinist wanneer werkt op welk traject, dat is een extreem ingewikkeld wiskundig systeem. Bij een normale dienstregeling gaat het zo: een machinist rijdt een trein naar een station, stapt daar over op een andere trein die hij weer naar een volgend station rijdt. Hij gaat dus bijvoorbeeld op één dag van Den Haag naar Venlo naar Utrecht naar Groningen. Op die manier, legt Eric Trinthamer uit, kun je met minder machinisten toe dan wanneer ze steeds heen en terug rijden. Als de NS besluit minder treinen in te zetten, vertelt een machinist die anoniem wil blijven, vervalt daardoor voor de machinist lang niet altijd de volledige dienst. De NS past de roosters aan. Sommige machinisten krijgen een andere trein toebedeeld, de rest staat standby. De NS heeft altijd machinisten in de ‘wachtdienst’ op de grotere stations, maar dat zijn er nog meer als de dienstregeling is aangepast vanwege slecht weer. Want niet alleen komen er dan minder machinisten aan op de verschillende stations, slecht weer maakt ook kwetsbaar. De NS-machinist: „Als er een trein strandt, moet er een nieuwe trein gereedgemaakt worden. Die wordt dan bestuurd door een machinist die standby staat.”

Een héél enkele keer wordt een machinist wel gevraagd of hij verlof wil als er minder treinen rijden, zegt hij. „Maar dat gaat ten koste van je verlofdagen. Dus dat moet je maar net willen.”