KPN laat dividendbelegger vallen

Jarenlang was het aandeel KPN een hebbedingetje voor beleggers die van dividend houden. Aan dat tijdperk is nu een einde gekomen.

De zon komt op in het oosten, op Beursplein 5 wordt dagelijks stipt om 9 uur de gong geluid en KPN keert jaarlijks een groeiend dividend per aandeel uit. Er zijn van die zekerheden in het leven, maar een hoge dividenduitkering van KPN hoort daar niet langer bij.

Nadat Koninklijke KPN vrijdag na het sluiten van de beurshandel bekend had gemaakt dat het geen slotdividend uitkeert over 2012 en het dividend over 2013 drastisch verlaagt, lieten aandeelhouders de telecomgigant gisteren massaal vallen. Het aandeel verloor 15 procent van zijn waarde en noteerde met 3,94 euro de laagste slotkoers sinds oktober 2001. KPN moet diep in de buidel tasten bij de veiling van 4G-frequenties voor mobiel internet en besloot de voorspelde dividenduitkering in 2013 op een symbolische 3 cent per aandeel te zetten.

Niet zo lang geleden werd KPN nog de ‘dividendmachine’ genoemd. De vorig jaar vertrokken bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer bond aandeelhouders jarenlang aan zich met stabiele, stijgende dividenduitkeringen. KPN investeerde relatief weinig, dat geld vloeide terug naar de aandeelhouders. Het bleek een slimme manier om de koers stabiel te houden. Volgens critici ging dat echter ten koste van investeringen in het netwerk en leidde het tot achterstallig onderhoud, aandeelhouders waren desalniettemin tevreden.

Scheepbouwers opvolger Eelco Blok die vorig jaar aantrad, kondigde aan meer te investeren en minder uit te keren. Blok houdt woord, noodgedwongen. „KPN en de telecomsector werd tot voor kort gezien als dividendmachine, maar nu zie je in heel Europa problemen, vooral bij voormalig telecom-monopolisten”, constateert analist Frank Claassen van Rabobank. „De vooruitzichten van die telecombedrijven zijn gedraaid. Dan kan het snel gaan en is de aandeelhouder de klos.”

De grootste aandeelhouder is Carlos Slim van het Mexicaanse telecombedrijf América Móvil. Dat bedrijf kocht dit voorjaar een belang in KPN voor 8 euro per aandeel. De investering van ruim 3,2 miljard euro is in nog geen half jaar in waarde gehalveerd. Kennelijk heeft ook Slim de dynamiek op de Europese telecommarkt niet goed ingeschat.

Opvallend is dat de aandelenkoersen van KPN-concurrenten Ziggo en UPC-moeder Liberty maandag stegen. „Die hebben een positief momentum. De cash die ze generen kan allemaal naar de aandeelhouder”, zegt analist Marc Hesselink van ABN Amro.

Het tekent de veranderende marktomstandigheden voor KPN. Er is marktaandeelverlies door concurrentie op de kabel. En het bedrijf heeft nog geen antwoord op het veranderde belgedrag van klanten. Die bellen zowel minder met de vaste telefoon als de mobiel. Gratis berichtendiensten als WhatsApp snoepen inkomsten van het sms-verkeer af. Om op de mobiele datamarkt een speler van belang te blijven moet geïnvesteerd worden – de recente 4G-veiling is daarvan een voorbeeld. „De winstgevendheid staat onder druk terwijl de investeringen omhoog moeten. Het geld wordt weggehaald bij de aandeelhouder”, zegt analist Hesselink.

En daar houden aandeelhouders niet van. „In een onzekere tijd, betekent dividend in ieder geval cash in de zak”, zegt Hesselink. „Beleggers zijn op zoek naar veilige dividendaandelen”, vult Claassen van de Rabobank aan. Die omschrijving past KPN niet langer. In 2003 keerde KPN 12 cent dividend uit, dit liep op tot 85 cent in 2011.

KPN verdiende er een plek in de S&P Aristocrats 350 mee: het is een overzicht van Europese beursfondsen die minimaal tien jaar op rij een steeds hoger dividend uitkeerden. Die plek raakt het bedrijf kwijt. Gisteren werd bekend dat KPN ook is verwijderd uit de Stoxx Europe Select Dividend 30: een index van fondsen die een hoog dividend uitkeren.

„Dividend is voor beleggers heel belangrijk en maakt vaak 50 procent van het totaalrendement uit”, zegt portfoliomanager Paul Linssen van zakenbank Theodoor Gilissen. Hij zegt dat het niet alleen belangrijk is naar de hoogte van het dividend te kijken maar juist ook naar de groei. „Dat zijn vaak kwaliteitsfondsen die een organische groei laten zien.”

Energiebedrijf Shell heeft op dat vlak een uitstekende reputatie bij beleggers. „Een gedegen dividendbetaler”, noemt Linssen het.

Komende donderdag stelt het energiebedrijf het dividend van ruim 1 miljard (33 eurocent per aandeel) over het derde kwartaal beschikbaar. Zo zijn er meer Nederlandse fondsen. In de STOXX Europe Select Dividend 30 Index, waaruit KPN is verwijderd, staan nog wel Unilever, Wolters Kluwer en Fugro.

    • Camil Driessen