Jongste premier in Europese Unie is omstreden, maar blijft

Een plagiaataffaire deert hem niet, net zo min als zijn vriendschap met een corrupte ex-premier. Zijn vijand, president Basescu, kan niet om Ponta heen.

Victor Ponta (40 jaar) Foto AFP

Victor Ponta (40), de zittende en komende premier van Roemenië, breekt tal van records. Hij is de jongste premier van de Europese Unie, maar ook een van de meest omstreden politieke leiders. Nog geen drie maanden na aantreden botste hij al met de Europese Commissie. Die verweet hem de rechtsstaat te ondermijnen bij zijn pogingen de president af te zetten.

Nog een record: zijn lijstverbinding van socialisten en liberalen (USL) behaalde bij de verkiezingen begin deze maand een tweederde meerderheid. Dat is het beste resultaat voor een partij sinds Roemenië een democratie werd.

Ponta’s universitaire titel is echter onderwerp van debat. Een academische commissie heeft vastgesteld dat het proefschrift van de jurist voor een groot deel is overgeschreven. Het lijkt Ponta niet te deren. Hij stelde met een brede lach vast dat „wij, de plagiaatplegers, wel de meeste stemmen hebben”.

Zijn klinkende overwinning maakte het vrijwel onmogelijk voor president Traian Basescu iemand anders dan zijn antagonist Ponta voor het premierschap te nomineren. Op een vraag hierover zei de president eerder dat „het doorslikken van een kikker al een hele opgave is, maar een varken nog veel moeilijker gaat.” In een korte, geschreven verklaring wees Basescu gisteren Ponta aan als premier.

Ponta is geboren en getogen in Boekarest. Hij was 17 toen hij deelnam aan de opstand tegen dictator Nicolae Ceausescu. Hij studeerde rechten en specialiseerde zich in internationaal strafrecht. Tussen 1998 en 2001 was hij aanklager bij het hooggerechtshof op corruptiezaken.

Hij is een weinig charismatische persoonlijkheid, die dankzij de juiste contacten razendsnel carrière heeft gemaakt binnen de socialistische partij PSD, de opvolger van de vroegere communistische partij. Ex-premier Adrian Nastase is zijn politieke mentor en was tevens zijn promotor aan de universiteit.

Nastase zit inmiddels vast wegens corruptie en blogt vanuit de gevangenis over politiek. Ponta beloofde in de verkiezingscampagne dat hij zich er sterk voor zal maken Nastase uit de gevangenis te krijgen.

Inhoudelijk heeft Ponta, die in mei premier werd nadat de vorige regering de steun van het parlement had verloren, nog weinig laten zien. Zijn korte regeerperiode is gedomineerd door de machtstrijd met president Basescu. Die escaleerde aanvankelijk rondom de vraag wie het land mocht vertegenwoordigen op Eurotoppen.

Ponta noemt zichzelf een overtuigd Europeaan en zegt het belangrijk te vinden de relatie van Roemenië met het IMF goed te houden. De komende maanden moet de regering met het IMF onderhandelen over een nieuw akkoord. Of dat rond komt hangt in hoge mate af van het economisch beleid van de nieuwe regering.

Ponta zelf zei gisteren dat nu „eindelijk een periode van normaliteit aanbreekt. Vreemd, dat hebben we jaren niet gehad.”