Altijd loyale kinderen

Wat gaan kinderen toch ver in loyaliteit aan hun ouders, ook als die evident niet altijd in hun belang hebben gehandeld. Drie Nederlandse documentaires op een avond lieten verschillende stadia van het fenomeen zien.

De hoofdpersonen van Michiel van Erps serie Tijd van je leven (VPRO) zijn nog maar twaalf, maar hij blijft ze jaarlijks volgen tot in 2018, ook al gaat de oorspronkelijke aanleiding, dat hun woonplaats Utrecht dan Europese culturele hoofdstad zou worden, niet meer door. Op deze leeftijd zijn ze nog bereid veel aan te nemen. Mitchell zegt van zijn vader „heel vaak ruzie, voetbal af en toe” te leren en Luka laat aura en chakra’s lezen door haar moeder. Ze vertrekt geen spier bij de vraag: „Van wat voor soort materiaal is jouw grondingskoord?”

Ontroerd was ik door de wijsheid van de 15-jarige Tom in Anneloek Sollarts Rauwer (NCRV), over het maatschappelijke onbegrip voor een gezin waar geen gekookt voedsel mag worden gegeten. Er dreigt ook ingrijpen door Jeugdzorg. Wanneer Tom ontdekt dat zijn groeiachterstand 16 cm is, vertelt hij wel af en toe vis te gaan eten bij zijn vriendin, zonder de principes van zijn moeder te schofferen.

Het meest verbazingwekkende documentaire relaas was echter Ik wil mijn geld terug (IKON), een egodocument van regisseur Leo de Boer die twee jaar lang (ingedikt tot anderhalf uur) zijn 17-jarige zoon Michael niet durft te vertellen wat hij met talloze andere gesprekspartners wel bespreekt. Als bewindvoerder van Michaels erfenis heeft hij het geld in rook doen opgaan, door het eerst te stallen bij Icesave en daarna op het verkeerde moment te beleggen in aandelen TomTom.

De uitleg van deskundigen, zoals ex-bankier Kilian Wawoe, over de werking van het zogeheten casinokapitalisme is verhelderend. Het komt erop neer dat hebberigheid en paniek altijd worden afgestraft. Aan vergoeding van een Icesave-strop van 26.000 euro door De Nederlandsche Bank wordt vaag gerefereerd. Waarom er van zo’n bedrag in aandelen TomTom helemaal niets zou overblijven, dat vertelt het van schuldbesef doortrokken verhaal in het geheel niet. Het lijkt wel of enige vorm van goed nieuws het scenario te slecht zou uitkomen.

Weer reageert de zoon het normaalst. Nadat hij de film heeft gezien, snapt hij het gedoe niet: „Het is toch maar geld?”

    • Hans Beerekamp