Tweederde van rechters vindt goede rechtspraak onmogelijk

Exterieur van de rechtbank in Leeuwarden. Foto ANP / Koen van Weel

Veertig van de in totaal zestig raadsheren die werken bij het gerechtshof in Leeuwarden zijn van mening dat ze niet goed meer kunnen rechtspreken. De president van het gerechtshof in Leeuwarden, Fred van der Winkel, spreekt van “een verontrustend groot aantal”.

De rechters vinden dat ze alleen nog maar worden afgerekend op de aantallen vonnissen die ze maken en niet op de kwaliteit van hun oordelen. Vorige week werd bekend dat er op het hof in Leeuwarden een pamflet is opgesteld waarin staat dat de kwaliteit van het rechtspreken “zodanig onder druk is komen te staan dat veel zaken niet de aandacht krijgen die ze verdienen en dat onverantwoorde keuzes worden gemaakt om aan de productie-eisen tegemoet te komen.”

Financiële situatie is ‘echt schraal’

Het uitgelekte manifest bevatte geen namen van ondertekenaars. Een van de initiatiefnemers van het rechterlijk protest heeft aan NRC Handelsblad een lijst gegeven van de actievoerende magistraten. Daaruit blijkt dat tweederde van de raadsheren het protest steunt. President Van der Winkel noemt de financiële situatie bij zijn hof “echt schraal. Er moet gewoon geld bij”. Het pamflet wordt nu verspreid over alle gerechten. Uit de eerste reacties en steunbetuigingen van rechters zou blijken dat de problemen in heel Nederland identiek zijn.

Een van de opstellers van het pamflet, die anoniem wil blijven “omdat we ons protest als een collectieve actie willen presenteren”, zegt:

“Eigenlijk is vrijwel iedere raadsheer in Leeuwarden het met het pamflet eens. Niet iedereen tekent omdat men bang is voor gedonder of ze zijn het niet met alle formuleringen eens. Feit is dat een overweldigende meerderheid het huidige financieringssysteem voor rechtspraak afwijst omdat we als rechters voortdurend te horen krijgen dat alles sneller en goedkoper moet. We laten ons bij het nemen van een juridische beslissing steeds meer leiden door de kosten. Voor kwaliteit van rechtspraak is geen enkele interesse.”

Raadsheren voelen zich niet goed vertegenwoordigd

De raadsheren zijn tot het ongebruikelijke protest gekomen omdat ze zich niet meer vertegenwoordigd voelen door hun eigen bestuursorgaan: de Raad voor de Rechtspraak. “Dat orgaan is ingesteld als representant voor de rechters maar is nu uitgegroeid tot een almachtige ambtelijke organisatie die alles bepaalt: van de budgetten tot de promotiemogelijkheden”, aldus de protesterende raadsheer. Aanstaande vrijdag is er over het protest overleg tussen de Raad voor de Rechtspraak en ontevreden raadsheren in Leeuwarden.

Een aantal leden van de Tweede Kamer heeft laten weten dat ze minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) morgen in de Tweede Kamer om opheldering zullen vragen.

    • Marcel Haenen