Tweederde van rechters vindt goede rechtspraak onmogelijk

Sharon Dijksma. Foto Dijkstra

De Tweede Kamer wil opheldering van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) over het uitgelekte manifest van een groep raadsheren uit Leeuwarden, waar deze krant zaterdag over berichtte. In dat pamflet klagen de rechters dat er nauwelijks nog aandacht is voor de kwaliteit van hun werk.

Het uitgelekte manifest bevatte geen namen van ondertekenaars. Een van de initiatiefnemers van het rechterlijk protest heeft aan NRC Handelsblad een lijst gegeven van de actievoerende magistraten. Daaruit blijkt de tweederde het protest steunt. Veertig van de zestig raadsheren die werken bij het gerechtshof in Leeuwarden vinden dat ze niet goed meer kunnen rechtspreken. De president van het hof in Leeuwarden, Fred van der Winkel, spreekt van „een verontrustend groot aantal”.

Onder meer D66 en CDA vinden dat minister Opstelten niet meer zou mogen bezuinigen op de rechtspraak. De PvdA wil opnieuw bekijken of het huidige financieringssysteem voor de rechterlijke macht wel goed is. Ook de VVD heeft vragen aan Opstelten, al is het omdat zij het „rechters onwaardig” vindt dat ze een anoniem pamflet met bezwaren verspreiden.

Tweede Kamerlid Peter Oskam (CDA) vindt het begrijpelijk dat de Nederlandse rechters rebelleren tegen het systeem waarin ze gedwongen worden steeds meer productie te draaien. „Het management van rechtbanken gaat alleen nog maar over de vraag of ze genoeg geld verdienen. Ze krijgen per vonnis betaald en daardoor is de druk om zo veel mogelijk vonnissen te produceren te groot geworden.” D66’er Gerard Schouw noemt het pamflet een ernstig signaal: „De rechtspraak is geen koekjesfabriek. De kwaliteit staat onder druk. Ik ben blij dat dit nu eens uit het veld zelf naar voren komt.”

President Van der Winkel noemt verder de financiële situatie bij zijn hof „echt schraal. Er moet gewoon geld bij”. Het pamflet wordt nu verspreid over alle gerechten. Uit steunbetuigingen zou blijken dat de problemen in heel Nederland identiek zijn.

Vorige week werd bekend dat op het hof in Leeuwarden een pamflet is opgesteld waarin staat dat de kwaliteit van het rechtspreken „zodanig onder druk is komen te staan dat veel zaken niet de aandacht krijgen die ze verdienen en dat onverantwoorde keuzes worden gemaakt om aan productie-eisen tegemoet te komen.”

De raadsheren kwamen tot het ongebruikelijke protest omdat ze zich niet vertegenwoordigd voelen door hun eigen bestuursorgaan: de Raad voor de Rechtspraak. „Dat orgaan is uitgegroeid tot een almachtige organisatie die alles bepaalt: van de budgetten tot de promotiemogelijkheden”, zegt één van de opstellers van het pamflet, een raadsheer die anoniem wil blijven. Aanstaande vrijdag is er overleg tussen de Raad voor de Rechtspraak en ontevreden raadsheren in Leeuwarden.