Smokkelaar slikt nu biljetten

Voor het witwassen van zwart geld verzinnen criminelen nieuwe methoden. Zoals de smokkel van ingeslikte bollen bankbiljetten.

Op Schiphol deed een Nigeriaanse passagier wel heel krampachtig met zijn mobiele telefoon. De douane bekeek zijn gsm en vond een simkaart met daarop een tegoed van één miljoen dollar.

Deze vorm van geldsmokkel, die net zo simpel is als het opladen van een ov-chipkaart, is een een nieuw fenomeen in het witwascircuit in Nederland. Net als de prepaid creditcards van louche of gerenommeerde geldwisselkantoren. Zo bleek een luchtreiziger vijf creditcards bij zich te hebben, die samen goed waren voor zo’n 480.000 euro.

De douane probeert in kaart te brengen hoe groot de omvang is van deze nieuwe vorm van eurosmokkel. Dit blijk uit een intern rapport van de Nationale Recherche, waarin de witwaspraktijken in de periode 2008-2012 staan beschreven. Schiphol blijkt een belangrijke sluis voor de internationale zwartgeldstromen.

De bolletjesslikker heeft plaatsgemaakt voor de euroslikker. Zoals de vrouw die een netwerk beheerde van 44 koeriers die 36 miljoen euro tussen Zuid-Amerika en Schiphol heen en weer vlogen. Een vrouw werd betrapt met 660 biljetten van 500 euro in haar maag. Een zo’n bolletje bevat gemiddeld zes biljetten van 500 euro. Andere koeriers verstoppen die biljetten in hun vagina, ingenaaid in kleren, onder een pruik, of verstopt in shampooflessen.

De omvang van het witwascircuit is onbekend, maar jaarlijks gaan er naar schatting miljarden in om. Veel bedrijven, zo blijkt uit rechercheonderzoeken, geven gefingeerde omzetten op om te kunnen witwassen. Zoals het garagebedrijf in Rotterdam, waarvan de financiering uit de hennephandel kwam. Dat bedrijf verkocht auto’s met op papier torenhoge winsten door.

Witwassers wordt weinig in de weg gelegd. Criminelen met aantoonbaar justitiële antecedenten kunnen zich gewoon inschrijven bij de Kamer van Koophandel, zo bleek al uit politieonderzoek in 2008. Die bedrijven zijn vervolgens gemakkelijk als dekmantel te gebruiken.

Vier jaar later is dat nog steeds de praktijk, zo constateren de opstellers van het rapport. Of er daadwerkelijk wordt witgewassen, is niet onderzocht. Banken en de Belastingdienst doen daar nauwelijks onderzoek naar. Het creëren van nepomzet is simpel, de pakkans gering.

Loterijen en internetpokeren zijn ook populaire activiteiten om mee wit te wassen. Zoals de coffeeshophouder in Twente die winnende loten opkocht. De prijswinnaars kregen van die opkoper een extra commissie bovenop hun winst uitbetaald. De loten waren goed voor 500.000 euro. Voor een paar duizend euro extra had de coffeeshophouder een half miljoen zwarte omzet witgewassen.

Ook met kunst en antiek kan worden witgewassen, door die op op papier aan te kopen en onder te brengen bij een handelaar. ‘In consignatie’, heet dat in het jargon, feitelijk ook een vorm van gefingeerde omzet. De recherche trof dergelijke consignatieovereenkomsten aan in een drugszaak. Daarbij ging het om zes werken van de kunstenaar Joan Miró (verkoopprijs 60.000 euro) en twee zeefdrukken van Andy Warhol á 25.000 euro per stuk.

Kunst, antiek en juwelen dienen in het witwascircuit ook als ruilmiddel. Het komt ook voor dat criminelen daarmee onderling schuiven om openstaande rekeningen te voldoen.

In de witwasindustrie heeft het 500-eurobiljet de dollar van de troon gestoten als belangrijkste betaalmiddel. Want de grootste geldcoupure in dollars het 100-dollarbiljet. Een miljoen dollars aan biljetten weegt rond de tien kilo, terwijl het equivalent aan eurobiljetten iets meer dan twee kilo bedraagt. Voor het transport en opslag van geld, zo meldt het rapport, is de euro logistiek dus veel handiger.

    • Jos Verlaan