President Argentinië weg na woede volk

Plundering van een supermarkt in Buenos Aires in 2001 Foto Reuters

Het begon bij het plunderen van supermarkten. Het eindigde met het gedwongen vertrek van Fernando de la Rúa als president van Argentinië.

Zo beschrijft NRC Handelsblad, kort samengevat, op 21 december 2001 de rellen in Argentinië.„El estadillo. Zo wordt de volksopstand genoemd die 24 uur eerder spontaan uitbrak. Binnen een paar uur was het plunderen overgeslag en naar het hele land. De deksel was van de ketel.” Bij de rellen vielen 28 doden. Het nieuws was wellicht zo schokkend dat de verslaggever even in de war raakte. Estadillo betekent ‘overzicht’, estallido ‘uitbarsting’.

Hoe dan ook, de politie trad hard op. De la Rúa kondigde tevergeefs de noodtoestand af. Duizenden mensen verzamelden zich voor het presidentiële paleis, met de roep om zijn aftreden. „Na een tv-toespraak vertrok het staatshoofd per helikopter naar de officiële residentie elders in de stad”, schreef NRC Handelsblad. Weg was de president die in 1999 aantrad om de Argentijnse economie aan de praat te krijgen. Vanaf zijn verkiezing voerde De la Rúa,onder druk van het Internationaal Monetair Fonds, een beleid van bezuinigen en belastingen verhogen.

Het vervroegde vertrek van De la Rúa bleek geen kantelpunt. Zijn opvolger Adolfo Rodríguez Saá was slechts acht dagen in functie. In die korte tijd verklaarde hij Argentinië failliet. Het land zou geen betalingen doen aan internationale geldschieters. NRC Handelsblad op 24 december: „De president zei gisteren dat het geld dat vrijkomt met het opschorten van rente en aflossingen zal worden gebruikt om de sociale nood in Argentinië te lenigen.” Met de Argentijnse wanbetaling was ongeveer 100 miljard dollar gemoeid.

Ruim tien jaar later is de kwestie nog actueel. Zowel de staat als het voormalige president De la Rúa moest zich dit jaar in de rechtbank verantwoorden. De la Rúa werd in augustus verweten dat hij opdracht had gegeven senatoren voor 5 miljoen dollar om te kopen. Doel was steun te vergaderen voor versoepeling van het ontslagrecht, een belangrijke eis van het IMF in ruil voor noodleningen. Het proces gaat volgend jaar verder.

In New York moest de staat Argentinië zich verweren tegen claims van hedgefondsen die alsnog eisen dat een deel van uitstaande schuld uit 2001 terugbetaald wordt. Als de rechter de beleggers gelijk geeft, dreigt volgens financiële experts een nieuwe default van Argentinië.

    • Melle Garschagen