Nederland wil Syrië voor Strafhof - ‘nieuwe stap’

Een strijder van het Vrije Syrische Leger loopt met zijn wapen door een verwoeste straat in Aleppo. Foto Reuters / Asref Heretani

Nederland wil met vijftig andere landen de VN-Veiligheidsraad oproepen om Syrië voor het Internationaal Strafhof (ICC) te dagen. Dat antwoordt minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans vandaag op vragen van Sjoerd Sjoerdsma van D66 (pdf).

Omdat Syrië geen partij is bij het Statuut van Rome, kan het ICC alleen een formeel onderzoek beginnen als de VN-Veiligheidsraad besluit om de situatie in Syrië door te verwijzen. “Nederland is voorstander van een dergelijke doorverwijzing door de VN-Veiligheidsraad en zal daartoe samen met circa vijftig landen een oproep doen”, zo zegt Timmermans.

Timmermans zegt verder dat het van belang is dat schendingen nu worden vastgelegd zodat er “in een later stadium voldoende bewijzen zijn”. Daarom heeft Nederland Syrische mensenrechtenactivisten getraind en uitgerust met foto- en videoapparatuu.

Eerste keer dat internationale gemeenschap zo’n stap zet

Of de oproep gehoord wordt is nog de vraag: Rusland en China behoren tot de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad met een vetorecht. Zij hebben, als bondgenoten, tot nu toe Syrië altijd uit de wind gehouden. Toch is deze stap nieuw, zegt onze buitenlandredacteur Carolien Roelants. Het is de eerste keer dat er een dusdanige actie wordt ondernomen door de internationale gemeenschap.

“De oorlog in Syrië is al 21 maanden aan de gang en oorlogsmisdrijven worden ook al lange tijd gepleegd. In de oorlog tegen Gadaffi in Libië werd het Strafhof al snel ingeschakeld; er werd snel een aanklacht ingediend tegen hem en zijn zoon en andere Libiërs. Ten aanzien van Syrië is het heel lang stil gebleven. Ondanks dat mensenrechterorganisaties er elke keer op hebben gehamerd dat er misdaden worden gepleegd, overigens door beide partijen, en dat het Strafhof actie zou moeten ondernemen.”

‘Westen treedt onevenwichtig op’

Dat het zowel de oppositie als de troepen die loyaal aan Assad zijn die oorlogsmisdaden plegen, zullen Rusland en China nu vermoedelijk gebruiken als argument tegen de inschakeling van het Strafhof, denkt Roelants:

“Rusland en China zullen deze oproep vermoedelijk met een veto blokkeren. Zeker omdat wordt gezegd, onder meer door Human Rights Watch, dat andere groepen ook misdaden hebben gepleegd, zij het veel minder. Ze zeggen altijd dat het Westen onevenwichtig optreedt en alleen maar op het regime inhakt en de oppositie vrijuit laat gaan.”

    • Mirjam Remie