Egypte stemt nipt voor grondwet in lauwe eerste ronde

Het ‘ja’ heeft het net aan gehaald in de eerste ronde van het referendum over de Egyptische grondwet. De opkomst was erg laag.

Volgens een telling van de Moslimbroederschap stemde zo’n 57 procent van de Egyptenaren zaterdag ja in het referendum over de grondwet. Het officiële resultaat wordt pas bekendgemaakt na de tweede ronde, komende zaterdag.

Het ja kreeg de meerderheid in acht van de tien provincies waar is gestemd. Kairo en Gharbiya in de Nijldelta stemden tegen. In Alexandrië, de op een na grootste stad van het land, claimt de oppositie een overwinning van 72 procent, terwijl volgens de Moslimbroederschap het ‘ja’ er 55 procent haalde.

Het referendum is controversieel omdat de ontwerpgrondwet in recordtempo door de grondwetgevende vergadering is gejaagd. Hij werd goedgekeurd door de fundamentalistische meerderheid terwijl de meeste overige panelleden de stemming boycotten. President Morsi vaardigde bovendien een omstreden decreet uit om te verhinderen dat de rechterlijke macht de grondwetgevende vergadering zou ontbinden.

De oppositie had op het laatste moment besloten op te roepen tot nee-stemmen in plaats van een boycot. Maar de opkomst was zaterdag opmerkelijk laag: nog steeds volgens schattingen van de Moslimbroederschap kwam maar rond de 32 procent van de stemgerechtigden opdagen. Dat is beduidend lager dan bij de parlements- (54 procent) en de presidentsverkiezingen (43,4 procent) en het roept vragen op over het draagvlak van de nieuwe grondwet.

57 procent ja wijst er ook op dat het enthousiasme in Egypte voor de politieke islam bekoeld is. Bij de parlementsverkiezingen begin dit jaar behaalden de fundamentalistische kandidaten samen nog meer dan 70 procent. De ontwerpgrondwet kent een grotere rol toe aan de religie en de islamitische wetgeving.

Een coalitie van mensenrechtenorganisaties vindt dat de eerste ronde moet worden overgedaan omdat waarnemers „duizenden” onregelmatigheden hebben vastgesteld. Omdat een deel van de rechters het referendum boycotte, was er vaak onvoldoende gekwalificeerd toezicht aanwezig in de stemlokalen. De Moslimbroederschap bestrijdt dat. Gehad el-Haddad, een adviseur van president Morsi, zei op Facebook dat „de lange rijen bij de stemlokalen” en de „significante opkomst” aantonen dat de Egyptenaren „ervoor hebben gekozen hun meningsverschillen te regelen via de stembus”.

In de aanloop naar het referendum gingen honderdduizenden de straat op om te betogen voor en tegen president Morsi. Daarbij vielen tien doden. De stembusgang op zaterdag verliep grotendeels rustig. Wel waren er vrijdag rellen in Alexandrië.

Komende zaterdag stemmen de 17 overige provincies, waaronder Giza (de linkeroever van Kairo) en de steden langs het Suezkanaal en de Rode Zee. Waarschijnlijk wint de ja-stem in de meeste van die kiesdistricten.