De bultrug is dood, Ecomare bedreigd

Het is weer zover. We zien een dier lijden en het hele land breekt zich het hoofd over wat we eraan kunnen doen. Afgelopen woensdag strandde een twaalf meter lange bultrug op zandplaat de Razende Bol bij Texel. Ziek. Of gedesoriënteerd. Misschien verdwaald. Sindsdien woedt een nationale discussie over het dier dat gisteren overleed. „Miljoenen mensen voelen zich ineens deskundig”, constateert Kees Camphuysen, onderzoeker aan het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee op Texel. „Ik begrijp nu wat een bondscoach als Louis van Gaal moet voelen als iedereen zich met het voetbal bemoeit.”

Het aantal twitterberichten liep vooral zaterdag en zondag snel op, met tientallen per minuut. Na de dood van Johannes, zoals de bultrug als snel was gedoopt, kregen sommige tweets een dreigend karakter. Ecomare op Texel zou niet voldoende hebben gedaan om het dier te redden en Naturalis in Leiden zou vooral interesse hebben in een dode bultrug om het skelet te kunnen exposeren. Doodsbedreigingen waren het en Ecomare kondigde gisteren aan aangifte te doen bij de politie.

Bultrug Johannes leek kort na de stranding in een redelijke conditie. Maar deskundigen van onder meer Ecomare stelden al vrij snel vast dat het weinig zin had om het twintigduizend kilo zware gevaarte te willen redden. Toch werden twee acties ondernomen. Vergeefs. Daarna werd het dier in slaap gebracht. Vervolgens duurde het twee dagen voordat Johannes definitief de geest gaf.

Een stervend dier is zielig, weet conservator Kees Moeliker van het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam. „Wanneer een walvis voor de ogen van mensen en televisiecamera’s sterft, ontstaat de drang om te helpen, om in te grijpen, om de walvis te redden van de dood”, schreef hij zaterdagmiddag op zijn weblog. Maar is hulp zinvol? Stel dat we de bultrug hadden kunnen zien weg zwemmen? „Slaat hij bij wijze van laatste groet met zijn staart, pinken de redders een traantje weg en kiest hij het ruime sop? Nee, de kans is groot dat het zieke, verzwakte dier alsnog sterft, opnieuw aanspoelt of naar de zeebodem zinkt”, aldus Moeliker. „Het verhaal van de Texelse bultrug is vergelijkbaar met het verhaal van Morgan de orka en Happy Feet de pinguïn. Ze waren beter af geweest als ze met rust gelaten waren.”

Redacteur Natuur & Milieu

    • Arjen Schreuder