Burgerprotesten tegen Poetin verliezen elan

Al een jaar wordt er tegen Poetin gedemonstreerd. Het effect is averechts. De oppositie zint nu op effectievere acties.

Vier agenten arresteren één demonstrant in Moskou. Foto Reuters

Moskou. - Bij de verboden demonstratie van de Russische oppositie zaterdag in Moskou zijn vier protestleiders kortstondig opgepakt. Onder hen was ook corruptiebestrijder Aleksej Navalny, die vrijdag te horen kreeg dat hij samen met zijn broer zal worden vervolgd wegens verduistering en witwassen van geld. In totaal werden 68 mensen gearresteerd.

Op de demonstratie kwamen veel minder Moskovieten af dan gebruikelijk sinds het burgerprotest tegen president Poetin een jaar geleden een vlucht nam. Volgens de politie waren er enkele honderden mensen, volgens de organisatie duizenden.

De vier protestleiders werden zonder proces-verbaal vrijgelaten nadat de bijeenkomst was opgebroken. „Geschift gedoe. We zijn gewoon uit de massa geplukt”, twitterde Aleksej Navalny zaterdag na zijn aanhouding vanuit een politiebusje.

Meerdere oppositieleiders hebben afgelopen maanden gezegd dat de tijd van demonstreren voorbij is. Onder hen tv-beroemdheid Ksenia Sobtsjak, die zaterdag toch kwam kijken en samen met haar vriend Ilja Jasjin, leider van de beweging Solidariteit, al snel werd opgepakt. Niet aanwezig was de populaire detectiveschrijver Boris Akoenin, die eerder dit jaar zelf een demonstratie organiseerde. In een recente blogpost zei hij niet meer te geloven in een vreedzame revolutie. Akoenin verweet de organisatie dat ze zich beperkt tot demonstreren. Hij ziet meer heil in bijvoorbeeld handtekeningen ophalen voor burgerreferenda. Ook milieuactiviste Jevgenia Tsjirikova vindt het tijd voor andere burgerinitiatieven.

Vrijdag maakte de Federale Recherche bekend dat Aleksej Navalny en zijn broer Oleg zullen worden vervolgd, omdat zij geld zouden hebben verduisterd in 2008, toen de laatste werkzaam was voor de nationale posterijen. Oleg verklaarde niets van de aanklacht te begrijpen. De posterijen meldden geen problemen met hun voormalig werknemer te hebben.

Russische kranten schrijven vandaag dat de benadeelde partij niet het postkantoor zelf is, maar het Russische filiaal van de Franse postorder parfumeur Yves Rocher. Die zou er door Oleg toe zijn verleid voor het transport van cosmetica binnen Rusland in zee te gaan met een postbusbedrijf van Aleksej.

Bewijs hiervoor zou zijn gevonden in mailbox van Aleksej Navalny, die door justitie was gekraakt. De parfumeur zou voor het transport ruim een miljoen euro hebben betaald, een derde meer dan het daadwerkelijke transport, uitgevoerd door een onderaannemer, zou hebben gekost.

Yves Rocher geeft geen commentaar. In de zakenkrant Vedomosti zegt een jurist niet goed te begrijpen wat het strafbare feit is. Het werken met onderaannemers in Rusland is een wijdverbreide praktijk. Er is bovendien geen wettelijk maximum aan de winstmarge die een aannemer mag maken. Ook de ouders Navalny worden betrokken bij de zaak: de winst zou via hun rietvlechtbedrijf zijn witgewassen. Er werd vrijdag opnieuw huiszoeking bij hen verricht.

Op de misdrijven in de aanklacht staat maximaal veertien jaar gevangenisstraf. Tegen Aleksej Navalny loopt al ander strafrechtelijk onderzoek. Hij zou in de provincie Kirov hebben meegewerkt aan het illegaal verkopen van staatsbos.