Zingen troost meer dan spelen

Actrice en zangeres Veerle Baetens (34) is in Vlaanderen een ster, na hoofdrollen in tv-series Sara en Code 37. Met haar rol in de film Broken Circle Breakdown bereikt ze een Europees publiek. „Als Elise staat te dansen, ben ík het gewoon.”

Karakterkop

„Voor mijn rol van lelijk eendje in Sara, een Vlaamse remake van Ugly Betty, heb ik wekenlang met zo’n enorme buitenboordbeugel rondgelopen. Hij was nep, maar ik had hem elke draaidag op. Het perfecte moment om echt iets aan mijn gebit te doen, want ik heb zelf ook flink scheve tanden. Maar ik heb het bewust niet gedaan. Je tanden maken je voor een deel; ze geven mij mijn karakterkop. Ik hou ervan om van uiterlijk te veranderen, maar ik vind het ook belangrijk om bij mezelf terug te komen. Helaas: nu moet het toch; mijn beet is verkeerd, daardoor heb ik last van mijn strottenhoofd, en rugklachten. Het beïnvloedt mijn zingen. Had ik het nu maar in mijn Sara-tijd gedaan.”

Playbackshow

„Toen ik klein was deed ik al mee aan playbackshows; kleinschalig hoor, op school of in een volkshuis. Mijn droom was danseres worden en naast Michael Jackson op het podium staan. Ik voelde heel duidelijk: dat ga ik gewoon doen, optreden. Het was dat, of kleuterleidster. Mijn moeder was kleuterleidster, daar moet je ook creatief voor zijn. Alleen het publiek is een pak kleiner.”

Wiskundebol

„Mijn middelbare school was een strak geleide, geüniformeerde meisjesschool. Er was daar geen aandacht voor mijn creativiteit. Ik ben geen wiskundebol, ik wilde graag een kunstopleiding doen, maar dat mocht nooit van mijn vader. Eerst maar een echt vak leren. Toen mijn ouders op mijn vijftiende scheidden, was dat een bevrijding: Allez, nu kan ik ook zelf kiezen wat ík wil.

„Mijn vader moppert nog steeds wel eens over mijn loopbaan. Het is vast alleen bezorgdheid, maar hij uit het soms fout, vind ik. Wees gewoon blij voor mij, trots op mij! Tegenwoordig peper ik hem dat goed in: ‘Komaan, ik ben bezig, al tien jaar. Houdt uwen mond!’”

Spaghetti

„Bij de beste Vlaamse toneelopleiding, Studio Herman Teirlinck, durfde ik geen auditie te doen. Daar deden zulke rare verhalen over de ronde: dat je bij je auditie Jan Decleir moest verleiden. Of dat je spaghetti moest spelen. Dat was voor mij veel te abstract. Ik was opgegroeid in de wereld van MTV – zeer tegen de goesting van mijn vader. Dat verklaart misschien mijn keuze voor de musicalopleiding. En dat je kon zingen, dansen én acteren.

Van acteren had ik totaal geen kaas gegeten; ik had zelfs nog nooit een toneeltekst gelezen. Ik moest voor de auditie naar de bibliotheek om op te zoeken wat een monoloog was.”

Seut

„Meteen op de opleiding merkte ik: acteren is het fijnste wat er is. Ik verkleed me graag, ik vind het heerlijk om op zoek te gaan naar de psychologie van een personage. In mijn eerste jaar deden we Wemelbed van Walter van den Broeck. Ik was een kind van achttien en speelde een vrouw in een gestrand huwelijk. Ik had zelf nog nooit een lief gehad! Dat ik iets kon zijn wat ik niet was, dat was een openbaring, vooral omdat ik een beetje een seut was. Ja, hoe zeg je dat in het Nederlands? Ik was een beetje een brave.”

Vermomming

„Ik heb een manier van acteren ontwikkeld waarbij ik zo ver mogelijk wegbleef van mezelf. Ik begon bij het uiterlijk, de vermomming, en werkte van buiten naar binnen. Heel technisch. Dit is bijvoorbeeld typisch de onzekere Sara (krimpt ineen met de schouders hoog opgetrokken), en dit agente Hannah uit Code 37 (laat één schouder stoer naar achteren zakken en trekt een gezicht van: kom maar op). Ik was nogal op de buitenkant gericht. Da’s ook heel erg musical hè? Bij The Broken Circle Breakdown vroeg regisseur Felix van Groeningen me dichter bij mezelf te blijven. Ik heb de controle moeten loslaten: niet tussentijds op de monitor kijken; hoe komt iets over? Niet in de spiegel checken; hoe ziet dit eruit? Maar gewoon doen, vanuit hier (gebaart naar haar buik), van binnenuit. Als Elise nu staat te dansen, ben ík het gewoon.”

Naakt

„Felix, Johan Heldenbergh (die haar geliefde speelt, red.) en ik repeteerden heel intuïtief; we zijn begonnen met onderzoeken, aftasten. Een maand lang hebben we met z’n drieën thuis oefeningen zitten doen; elkaars smaak ontdekken, nummers laten horen die je mooi vindt. Da’s naakt hè? Ik denk dat het moeilijker is om thuis voor iemand een liedje te zingen dan op het podium voor een zwarte zaal. Maar de muziek die we spelen in de film, country en bluegrass, bleek mij erg goed te liggen. Die muziek is zo basaal, dat maakte het makkelijker om dicht bij mezelf te blijven. Mijn stem is vrij zwak, ik moet die goed onderhouden. Er is altijd de zorg: oei, gaat mijn stem dit trekken? Dat is minder ontspannend dan spelen. Toch moet ik het omarmen, want zingen is wel een grote liefde.”

Vibraties

„Zingen werkt helend, meer troostend dan spelen. Met acteren kun je te lang in eenzelfde gevoel blijven hangen, dat is niet altijd even goed voor je psyche, of je lichaam. Als je zingt, gebeurt dat niet. Je wisselt steeds van stemming en sfeer en werkt tegelijk aan je ademhaling en je houding. Ik geloof in de helende kracht van vibraties. Zingen is absoluut gezonder dan spelen.”

Egocentrisch

„Ik lijk op Elise (de hoofdpersoon in Broken Circle, een zangeres en eigenaar van een tattooshop, red.), maar zij is iets minder egocentrisch dan ik. Ja, dat ben ik: als je op het podium gaat staan, dan wil je aandacht. Ik ben iemand die altijd veel bevestiging nodig heeft gehad. Vriendinnen zeggen dat ook: gij zit altijd achter complimentjes aan te vissen. Dat is waar.

„Mijn vader liet niet rap zien dat hij trots op mij was. Wij voeren daar nu veel gesprekken over. Dan zegt hij: ‘Komaan, moet ik u nu constant over uw kopke aaien en zeggen dat het goed is?’ Nee, nu niet meer.

Ik heb dat gemist als kind, maar het heeft mij ook gemaakt tot wie ik ben. Ik ben niet heel verkeerd uitgepakt. Maar zelf ben ik me er als moeder wel heel erg van bewust: ge moet applaudisseren voor uw kind, punt.”

Zie voor cd en concerten van The Broken Circle Breakdown Bluegrass Band: www.thebrokencirclebreakdown.com

    • Ringel Goslinga
    • Herien Wensink