Veelbesproken Polenmeldpunt van PVV sterft een zachte dood

Niemand ontkent dat de komst van migranten uit Oost-Europa ook negatieve kanten heeft. Maar om overlast nu te melden bij de PVV, bleek velen te ver te gaan.

Onrust in het Europees Parlement, een boze brief van buitenlandse ambassadeurs en een kabinet dat in het nauw werd gedreven door massale kritiek op gedoogpartner PVV.

Het Polen-meldpunt zorgde dit voorjaar voor heel veel ophef. De afloop ging deze week gepaard met heel wat minder rumoer. Joran van Klaveren (PVV) deelde donderdag in de Tweede Kamer een factsheet rond met de eindresultaten. Met daarop de bijna 40.000 klachten over dronkenschap van Oost-Europeanen, parkeerproblemen en het inpikken van banen. Nog eens 135.000 klachten hadden vooral betrekking op de PVV en het meldpunt zelf.

„Je zou vervolgens een analyse verwachten van het hoe en waarom, en een actieplan, maar met een serieus voorstel komt de PVV niet”, zegt SP’er Paul Ulenbelt. „Het ging hun erom de Polen weg te zetten, niet de problemen op te lossen die er wel degelijk zijn. In het debat met minister Asscher heeft het meldpunt ook amper een rol gespeeld.”

Maar, zegt Van Klaveren, wat kan een politieke partij meer doen dan de problemen signaleren? „In het debat met minister Asscher hebben we een motie ingediend waarin onder meer wordt gevraagd de arbeidsmarkt voor Polen te sluiten. Laten we eerst de stemming daarover maar even afwachten.”

Veel kans zal die motie niet maken, maar niemand zal ontkennen dat er problemen bestaan rond de komst van Oost-Europeanen. Zoals de verdringing op de arbeidsmarkt en misstanden rond de huisvesting. Maar daar staat tegenover dat zij vaak werk verrichten waar Nederlanders niet voor te porren zijn.

Ook het debat met Asscher (Sociale Zaken, PvdA) donderdag, dat ging over de begroting van het departement, liet zien dat de migratie van Oost-Europeanen negatieve kanten heeft. De minister had zelfs een bos bloemen meegenomen van een vrouw die net haar werk was kwijtgeraakt. Aan Poolse flexwerkers. Ze werkte bij een bloembinderij en vroeg aandacht voor haar zaak. „Ik voel het als een opdracht om ons in deze kabinetsperiode in te zetten voor dit soort mensen”, zei Asscher.

Is het benoemen van de problemen met de Oost-Europese migranten geen positief resultaat van het Polenmeldpunt? „Het meldpunt kwam als mosterd na de maaltijd”, zegt socioloog Godfried Engbersen. „In 2007 kwamen gemeentes al bij elkaar voor een Polentop. In Rotterdam-Zuid en de Schilderswijk bestaan al langere tijd projecten. De Haagse wethouder Norder sprak destijds al van een tsunami van Polen.”

Misschien laat het meldpunt juist wel zien dat de integratie van de circa 300.000 Oost-Europese werknemers redelijk soepel gaat. „De uitkomsten van het meldpunt voegen volgens mij niets toe. De bestaande problemen zijn alleen maar uitvergroot”, zegt Engbersen.

Historicus Wim Willems gaat nog een stap verder. Volgens deze wetenschapper heeft het Polenmeldpunt zelfs positief voor de integratie gewerkt. „In ons boek Honderd jaar heimwee concludeert een van auteurs, Iwona Maczka, dat het meldpunt eigenlijk een kantelpunt is. Media besteedden juist meer aandacht aan de positieve punten van de arbeidsmigratie.” Na de val van de Muur leken volgens Willems de Polen de nieuwe zondebok te worden. „Maar de publieke opinie kantelde met het PVV-initiatief. Dat rook voor veel mensen te veel naar discriminatie en uitsluiting.”

    • Erik van der Walle