Schutter opent vuur in klas met vijf- en zesjarigen

De grootste schietpartij op een basisschool in de Amerikaanse geschiedenis heeft een shock veroorzaakt in de Verenigde Staten. „Onze harten zijn gebroken.”

President Barack Obama moest vechten tegen zijn tranen. Daarmee gaf hij vrijdagmiddag het collectieve verdriet in de Verenigde Staten weer. Het land is in shock na de grootste schietpartij op een basisschool in de Amerikaanse geschiedenis. Op basisschool Sandy Hook in Newtown, Connecticut, vielen vrijdagochtend zeker 27 doden. Obama sprak als president, en als vader, zei hij hevig geëmotioneerd. „Er is geen ouder in Amerika die niet dezelfde overweldigende rouw voelt als ik. De meeste kinderen die slachtoffer waren van de schietpartij waren tussen de vijf en de tien jaar. Onze harten zijn vandaag gebroken.”

De schooldag op Sandy Hook was net begonnen, toen de 20-jarige Adam Lanza het gebouw binnenliep. Hij was gewapend met twee semi-automatische pistolen, en zeer waarschijnlijk ook een machinegeweer. Hij was volgens ooggetuigen in het zwart gekleed en liep het kantoor van de schooldirecteur binnen, die hij meteen doodschoot.

Daarna liep hij door de gang naar het lokaal waar de klas van zijn moeder les had. Dat was een zogeheten Kindergartenklas, een klas van vijf- en zesjarigen. Ook daar opende hij het vuur. Zeker twintig kinderen en zes volwassenen werden doodgeschoten. Alle overleden kinderen zijn jonger dan tien jaar. Ook de schutter zelf is dood. Onduidelijk is nog of kinderen uit de klas het drama hebben overleefd.

Tijdens de minuten dat Lanza toesloeg, speelden zich dramatische taferelen af in het gebouw. Kinderen vertelden aan televisiestations dat ze schreeuwend en huilend dekking zochten. Meerdere kinderen zeiden dat ze tientallen knallen hoorden in het klaslokaal van Lanza’s moeder. Een jongetje vertelde hoe hij in het gymlokaal was, toen hij het geluid van explosies hoorde. Een leraar slaagde erin de huilende kinderen van die klas in een kantoor te verstoppen. Volgens nieuwszender CBS werden uren na het drama nog kinderen gevonden die zich in kasten hadden verstopt.

Vrijdagavond was het onduidelijk of de dader zelfmoord heeft gepleegd of dat hij door de politie is doodgeschoten. De politie kreeg ongeveer tien minuten na de binnenkomst van Lanza een melding van de schietpartij. De politie zegt dat er ook op een plek buiten de school een dode is gevonden, waarschijnlijk gaat het om de moeder van de schutter, die op het moment van de schietpartij niet aan het werk geweest zou zijn. Een broer is aangehouden wegens mogelijke betrokkenheid.

Details druppelden in de loop van de avond maar mondjesmaat binnen. De politie wilde eerst de nabestaanden inlichten, maar door het grote aantal slachtoffers duurde dit lange tijd. De politie is uren bezig geweest met het doorzoeken van de school naar mogelijke overlevenden.

In de recente Amerikaanse geschiedenis telde alleen de moordpartij op de universiteit Virginia Tech in 2007 meer slachtoffers: 32. Het is nooit eerder voorgekomen dat er zo veel doden vielen op een basisschool.

De VS zijn dit jaar opgeschrikt door een serie omvangrijke schietpartijen. Afgelopen dinsdag nog opende een gewapende man het vuur in een winkelcentrum in Oregon, waarbij twee mensen omkwamen. Daarna doodde hij zichzelf.

De dodelijkste grootschalige schietpartij was in een bioscoop in Aurora, Colorado, op 20 juli. Daar schoot James Holmes twaalf mensen dood tijdens de vertoning van de nieuwste Batman-film. Na die schietpartij laaide het debat in de Verenigde Staten over vuurwapenbezit hevig op. Tegelijkertijd steeg de verkoop van wapens in Colorado tijdelijk aanzienlijk. Obama, die toen midden in de campagne voor de presidentsverkiezingen zat, politiseerde de schietpartij niet.

Ook nu bleef Obama vaag over eventuele maatregelen of een debat om wapenbezit aan te pakken. Hij riep op tot „zinvolle actie” om dergelijke schietpartijen in de toekomst te voorkomen. „Als natie hebben we dit te vaak moeten doormaken.” Obama laat alle overheidsgebouwen de vlag halfstok hangen.

In Connecticut is het relatief eenvoudig om legaal aan wapens te komen. Onduidelijk is nog of Lanza zijn wapens legaal verkreeg. Wapenwetten verschillen per staat, en van oudsher hebben burgers veel vrijheid om wapens te bezitten.

Het recht op vuurwapenbezit is vastgelegd in het tweede amendement van de Amerikaanse Grondwet en wordt door veel Amerikanen als een grondrecht gezien. Volgens een peiling van bureau Gallup heeft circa 45 procent van de Amerikanen één of meer vuurwapens in huis. De National Rifle Association, de nationale wapenlobby, geldt als de rijkste en invloedrijkste lobbyorganisatie in Washington.

Politici passen om deze redenen doorgaans wel op met oproepen tot een verbod, of zelfs een restrictie op wapenbezit. Het draagvlak voor strengere wapenwetgeving daalt al decennia gestaag. Circa 44 procent is volgens Gallup voor strengere wapenwetten, maar dat percentage was twaalf jaar gelegen nog 66 procent.