Oom: 'Dit laat je niet zomaar los'

Wat begon met een kraam op de Albert Cuyp, is uitgegroeid tot een miljoenenbedrijf. De familie Van As verkoopt het liefst duurzame vis. ,,Anders is dit bedrijf er over twintig jaar niet meer.”

Wijgert (midden rechts) en zijn oom (midden links) en hun neven gefotografeerd door David Galjaard in hun bedrijf "Vishandel Jan van As" in Amsterdam voor de rubriek "Het Familiebedrijf - Economie pagina zaterdag editie NRC Handelsblad

Wim van As (57), directielid en mede-eigenaar van versvishandel Jan van As in Amsterdam. Hij runt de groothandel met drie neven.

,,Mijn opa was visser in Huizen. Toen de Zuiderzee werd afgesloten, ging de vangst achteruit en ging hij in de handel. Vis venten, vooral bij horecagelegenheden. Mijn twee ooms zaten ook in de vis: de een had een viswinkel, de ander een kraam. Mijn broers hebben vervolgens samen met vader een eigen vishandel opgezet: Jan van As. Nu vormen drie neven van de derde generatie en ik de directie.

,,De horeca is nog steeds onze belangrijkste afnemer. We leveren onder meer aan Van der Valk, het Okura, de Hilton-hotels en de NH-hotels. Maar ook aan eetcafés verkopen we vis. Er zijn straten in Amsterdam waar we wel vijf of tien klanten hebben. We doen ook een beetje retail en we exporteren naar het Midden- en Verre Oosten. Sinds we in 1982 van de binnenstad van Amsterdam naar het groothandelsterrein Food Center aan de Jan van Galenstraat zijn verhuisd, hebben we elke vijf jaar uitgebreid. In 1990 hebben we een rokerij in Monnikendam, Zalmhuis Steur, overgenomen. We waren niet tevreden over de kwaliteit van de gerookte zalm, dus toen hebben we een eigen rokerij gekocht.

„De familieleden hebben allemaal hun eigen taak. Ze hebben vis van huis uit meegekregen, dat laat je niet zomaar los. Die kennis over vis is ontzettend belangrijk: versheid, transport, conserveren. Maar je moet ook gevoel hebben voor het weer: één najaarsstorm en de vangst loopt terug. Dat beïnvloedt de prijs. Zoiets moet je niet net voor Kerst hebben.

,,De derde generatie in het bedrijf doet het goed, de vierde generatie staat al klaar. Dat zal het makkelijker voor mij maken om het op den duur geleidelijk los te laten.”

Neef: ‘Streven naar duurzame vis’

Wijgert (42) van As, met zijn oom en twee neven directeur en mede-eigenaar van Versvishandel Jan van As.

,,De laatste jaren zijn we erg bezig met duurzame vis. We hebben daarvoor zelfs een stichting opgericht: Vis&Seizoen. Doel is om zo veel mogelijk duurzame vis aan de horeca te verkopen. Dat wil zeggen, vis die met rust wordt gelaten in de paringstijd. Die missie is voortgekomen uit zorg over het feit dat de aanvoer daalt en de vis kleiner wordt. Dan vraag je je wel eens af of je familiebedrijf over twintig jaar nog wel bestaat.

„Langzaam dringt het tot de horeca door dat je beter alleen duurzame vis kunt serveren. Wij geven daarover voorlichting. We hebben bijvoorbeeld zes seizoenskookboeken over vis gemaakt en we vertellen restaurants welke vissoorten ze in welk seizoen op de kaart moeten zetten. Vroeger werd daar niet over nagedacht. Horecagelegenheden kunnen zich aansluiten bij de Stichting Vis&Seizoen, mits minimaal de helft van hun visinkoop duurzaam is. Dat moet natuurlijk uiteindelijk 100 procent worden.

,,Ook op andere fronten proberen we duurzaamheid te promoten. Zo hebben we onlangs nieuwe vrachtwagens gekocht die worden gekoeld door zonnepanelen. Dat scheelt veel brandstof. Ook geven we voorlichting, via onze afdeling Vis&Inspiratie, over het gebruik van restproducten, bijvoorbeeld in vissoep en krabkoekjes.

,,De horeca heeft door de crisis harde klappen gekregen en voor ons waren 2008 en 2009 daardoor lastige jaren. Het bestedingspatroon van de klanten is nog steeds niet op het oude niveau, maar door nieuwe producten als zalmschnitzel – uit eigen keuken – en door duurzame vis en onze samenwerking met horecagroothandel Hanos is onze omzet wel gestegen.

„Ons streven is dat eind volgend jaar 20 procent van alle verkochte vis in Nederland duurzaam is. Van de vis die wij verkopen, is al 95 procent duurzaam. Qua vangstseizoen dan, want dat wil nog niet zeggen dat ook de manier van vissen duurzaam is. Er is dus nog heel veel te doen.”

    • Friederike de Raat