'Ik probeer het toeval af te dwingen'

Viviane Sassen (40) is fotograaf. Op 15 december opent haar overzichtstentoonstelling In and out of fashion in Huis Marseille.

Amsterdam 11-12-2012 Levenslessen: Viviane Sassen Foto NRC H'Blad Maurice Boyer

Ervaring

„Van mijn tweede tot mijn vijfde woonden wij in Kenia. Mijn vader werkte er als arts. De kleuren van het landschap, de geuren, de smaak van gerechten staan in mijn geheugen gegrift. Terug in Nederland voelde ik me anders dan de rest, alsof mijn leven elders doorliep, in een parallel universum. Ik word onrustig als ik lang niet op reis ben.”

Passie

„Het was duidelijk dat ik iets creatiefs zou gaan doen. Ik koos voor de meisjesdroom: mode ontwerpen. Ik kwam er snel achter dat ik geen interesse had in kleding maken. Wel in een sfeer neerzetten. In die tijd verdiende ik bij als model, zag de fotografen aan het werk en dacht: jullie scheppen het beeld!”

Contrast

„Ik hou van de uitersten in mijn werk. Soms trek ik met een analoge camera en een schetsboek door Afrika, zonder iets te plannen. Even later sta ik in New York met dertig man op een set en moet binnen een dag een campagne worden geschoten. In al mijn werk vaar ik sterk op mijn intuïtie en probeer ik het toeval af te dwingen.”

Inspiratie

„Ik denk dat elke kunstenaar in wezen zelfportretten maakt. Ik werk veel met schaduwen en verborgen gezichten. Dat zegt iets over mij. Volgens Jung is de schaduw het deel van het onbewuste dat je niet wilt erkennen. Ik ben een ambigue persoon, expressief, maar introvert. Licht en schaduw zijn ook tegenpolen. In mijn werk, en in mijn leven, zoek ik naar de balans, hoe ze naast elkaar kunnen bestaan.”

Engagement

„Het was voor mij een eyeopener dat schaduw een vorm kan zijn met een eigen betekenis. Ik fotografeer veel donkere vrouwen, soms vallen hun gezichten weg in het donker. Schaduw heeft dan ook een politieke lading. Donkere vrouwen blijven in ons Westerse wereldbeeld letterlijk en figuurlijk onderbelicht. Soms komt de duiding van wat ik doe pas jaren later. Ik bedacht me laatst opeens: ik ben begonnen met het weglaten van gezichten toen mijn vader overleed, misschien hoort het bij mijn rouwproces..”

Erfenis

„Toen ik 23 was maakte mijn vader een einde aan zijn leven. Het heeft me lang gekost om daar bovenop te komen. Nu heb ik het gevoel: het is in orde. Maar ik leef met de angst dat alles in een split second kan veranderen. Het mooie is dat ik daardoor ook intens geniet.”

Haat-liefde

„Curator Nanda van den Berg van Huis Marseille kwam met het idee om mijn modefoto’s bijeen te brengen. Ik heb altijd een haat-liefdeverhouding gehad met de modefotografie. Ik fotografeerde lang alleen voor underground tijdschriften als Purple en Dazed & Confused, zonder me iets aan te trekken van conventies. Inmiddels werk ik ook voor commerciële partijen, Adidas, Miu Miu, Louis Vuitton. Toch zijn merken soms nog huiverig voor me. Ze vinden me snel te kunstzinnig.”

Ambitie

„Ik ben gedreven, maar heb geen ambities om in een bepaald museum te hangen of voor een specifiek modemerk te werken. Ik hoop vooral dat het me lukt om te blijven doorgroeien, dat ik een lange adem heb.”