Rotterdam samen met lokale 'Che'?

Havenbedrijf Rotterdam zou de haven in de Roe- meense stad Constanta graag ontwikkelen. Maar er is ook een excentrieke, van corruptie verdachte burgemeester.

constanta. - Als de burgemeester van Constanta in het openbaar verschijnt draagt hij geen ambtsketting, maar een rode baret met ster en legergroene kleding. Zijn Che Guevaralook helpt burgers in de economisch belangrijke stad in Roemenië onthouden wie ze in het stemhokje moeten bedanken voor de cadeautjes.

Ouderen krijgen een paar keer per jaar een tas met levensmiddelen. Ze stemmen trouw op Mazare. Net als de inwoners van de wijk Henri Coanda, sociale woningbouw aan de rand van de stad. „Hij is een door God gegeven ziel”, zegt Ibram Dulber (35), een vrouw die toekijkt terwijl Mazare samen met de bisschop zakken snoep en fruit uitdeelt aan kinderen. Het is 6 december, Sint Nicolaas.

Radu Mazare, een rijke veertiger, is de onbetwiste baas van Constanta, zusterstad van Rotterdam. Volgens lokale activisten en media vult hij zijn inkomen aan met het afpersen van de middenstand. Weigeren zij te betalen, dan komt je dat op dagelijks bezoek van de belastinginspectie te staan. Dankzij de trouwe stemmen van sociaal zwakkeren wordt Mazare echter steeds herkozen.

Vier jaar geleden is de burgemeester door de anti-corruptieafdeling van het Openbaar Ministerie aangeklaagd wegens betrokkenheid bij dubieuze onroerend goeddeals en corruptie. De rechtszaak duurt om onduidelijke redenen erg lang. De excentrieke burgemeester geldt ook als een van de belangrijkste partijbaronnen binnen de PSD, sinds afgelopen zondag de machtigste partij van het land.

Met die overwinning is de kans toegenomen dat een van Mazare’s wensen wordt vervuld. Hij wil dat de gemeente meerderheidsaandeelhouder wordt in de haven van Constanta. Dan kan hij ervoor zorgen dat burgers van Constanta meer meedelen in de winst van het havenbedrijf, belooft hij zijn kiezers. Ondernemers in de haven vrezen dat vooral meer geld in zijn zakken zal verdwijnen.

Mazare is niet de enige met belangstelling voor de haven. Havenbedrijf Rotterdam wil de haven van Constanta graag gezamenlijk beheren en ontwikkelen. Constanta ligt gunstig bij de monding van de Donau in de Zwarte Zee. Samen zouden de twee havens de hele EU kunnen bedienen, de een vanaf de Donau, de ander via de Rijn. Voor zo’n plan wordt al jaren op het hoogste niveau door Nederlanders gelobbyd. Het liefst zetten ze een joint venture op voor de ontwikkeling en het beheer van de verouderde pieren en terminals.

Binnen Roemenië proberen hervormers, gesteund door het IMF, de bedrijfsleiding van staatsbedrijven zoals de haven vrij te maken van politieke beïnvloeding. Een weerbarstig proces, dat voortdurend wordt tegengewerkt door politici en bestuurders die daardoor inkomsten en invloed kwijtraken.

Of het ooit tot een nauwe samenwerking tussen Rotterdam en Con stanta komt, is een politiek besluit. Dat zal deels worden bepaald door spelers die tot nu toe weinig op hebben met transparantie en professioneel management. Zoals Mazare. Daags voor de verkiezingen klinkt hij zelfverzekerd. „Het wetsvoorstel ligt al klaar”, zegt Mazare, na het uitdelen. Voortdurend is een camera van zijn eigen tv-station Neptun tv op hem gericht. „Het aandeel van de stad en omringende gemeenten gaat omhoog van 20 procent nu naar ruim 70 procent.” Vergelijkbaar met de stad Rotterdam, die 70 procent van de aandelen in het havenbedrijf heeft, benadrukt hij.

Volgens Sorin Greavu, eigenaar van Romned – een bedrijf dat schroot vervoert en een aantal pieren in de haven heeft – zou het desastreus zijn als Mazare zijn greep vergroot. „Hij is alleen op geld uit. Hij probeert al tien jaar op allerlei manieren zijn voet tussen de deur van de haven te krijgen om hier zijn extra ‘belastingen’ te kunnen heffen.”

Zijn angst wordt gedeeld door dokwerkersvakbond FNSPC. Het vergroten van de invloed van de stad op de haven komt alleen de lokale maffia ten goede, vreest voorzitter Costel Petre, die de haven van Rotterdam „een voorbeeld” noemt. „We moeten investeren en moderniseren, zodat het volume toeneemt en salarissen hier ook ooit omhoog kunnen.”

Het lijkt de meeste betrokkenen onvermijdelijk dat Constanta ooit uitgroeit tot een belangrijke Europese toevoerhaven. Maar over de snelheid en de vraag of Nederlanders daar een rol in zullen spelen klinken ze minder zeker. Mazare houdt zich daarover op de vlakte. „Dat is een lang verhaal”, zegt hij. „Kom nog maar eens terug.”