Op het strand bedacht hij de streepjescode

De streepjescode wordt vijf miljard keer per dag gescand en heeft voor overzicht gezorgd in de moderne economie. De bedenker werkte eerder aan de atoombom.

This undated family photo taken in the 1950s shows bar code co-inventor N. Joseph Woodland. Woodland, who with Bernard Silver invented the bar code that labels nearly every product in stores and has boosted productivity in nearly every sector of commerce worldwide, died Sunday, Dec. 10, 2012.. He was 91. (AP Photo/Courtesy the Woodland Famly)

Een hand door het zand, een slimme student die in de oorlog zijn talenten had leren ontwikkelen. En een degelijke opvoeding in de padvinderij. Meer was er in de winter van 1948 niet nodig om productenstromen voor eeuwig te veranderen.

Norman Joseph Woodland, die deze week op 91-jarige leeftijd overleed in de Verenigde Staten, was mede-uitvinder van de streepjescode die nu dagelijks op 5 miljard producten wereldwijd te vinden is.

Het verhaal begint bij zijn toenmalige medestudent Bernard Silver, die begin 1948 in de gaten kreeg dat supermarkten in de VS op zoek waren naar een manier om prijzen te coderen. Woodland, die in de oorlogsjaren had meegewerkt aan de ontwikkeling van de atoombom in het uiterst geheime Manhattan Project, raakte meteen gefascineerd. Hij gaf zelfs zijn ingenieursstudie tijdelijk op om zich bij zijn grootvader in Miami helemaal aan een oplossing van het probleem te kunnen wijden.

Het eurekamoment kwam toen hij in een strandstoel lag te piekeren, en zijn hand achteloos door het zand liet gaan. Zijn gedachten waren vol van de morseseinen die hij als padvinder had geleerd: kort-lang-kort-lang. Maar toen hij naar beneden keek zag hij dat zijn vingers in het zand strepen hadden getrokken. De ingeving was daar, zou hij later vaak vertellen. „Jee, hier staan ineens vier strepen, je kunt ook dikkere en dunnere strepen gebruiken in plaats van punten en streepjes!”

In datzelfde zand trok Woodland een paar seconden later met zijn vingers gespreid zijn eerste cirkel: het oermodel van de streepjescode die in 1952 in de VS gepatenteerd werd. Woodland en Silver hadden er ruim drie jaar over gedaan om de gedachte van Woodland concreet uit te werken. Praktisch was de eerste code-scanner niet: het was een groot, onhandig apparaat dat grote hoeveelheden stroom verbruikte.

Pas in de jaren zeventig kwam de ontwikkeling van de streepjescode in een nieuwe fase met de komst van lasertechnologie en microchips. In die tijd kreeg de code ook zijn huidige rechthoekige vorm.

Een pakje Wrigley’s Doublemint kauwgom was het eerste product ooit dat gescand werd aan de hand van een streepjescode. Dat was op 26 juli 1974 in een supermarkt in Troy, Ohio. In Nederland verschenen de eerste scanners in januari 1977 bij Albert Heijn in Heemskerk.

Woodland heeft vanaf het begin van de jaren vijftig tot zijn pensioen in 1987 bij IMB verder gewerkt aan de verfijning van zijn vinding. Tijdens zijn leven kreeg hij tal van onderscheidingen. Vorig jaar trad hij toe tot de National Inventors Hall of Fame. Maar veel geld heeft zijn ontdekking niet opgeleverd. De studenten Woodland en Silver verkochten het patent op hun vinding ooit voor 15.000 dollar.