Onterechte autopsie in zaak ex-neuroloog

Ex-neuroloog Ernst J.S., tegen wie een strafzaak loopt wegens het stellen van foute diagnoses, zou onterecht autopsie hebben laten verrichten.

In de zaak van de omstreden ex-neuroloog Ernst J.S. is opnieuw „merkwaardige en pijnlijke” informatie opgedoken, volgens letselschadespecialist Yme Drost. Het zou gaan om lijkschennis: tegen de uitdrukkelijke wens van de nabestaanden zou J.S. opdracht hebben gegeven tot lijkschouwing van een 81-jarige man.

Drost wil dat het ziekenhuis Medisch Spectrum Twente (MST) in Enschede, waar J.S. tot eind 2003 werkte, onderzoek instelt naar deze, en mogelijk meer, onterechte lijkschouwingen.

Bij de man, patiënt van J.S., werd na zijn dood in 1996 een volledige lijkschouwing gedaan, terwijl de familie in de veronderstelling verkeerde dat er met ‘een appelboortje’ een hersenbiopt zou worden afgenomen. Zowel hersenen – de schedel werd gelicht – als organen werden verwijderd, blijkt uit de briefwisseling met het ziekenhuis die de nabestaanden onlangs aan Drost hebben gegeven.

Vastgesteld werd dat de man niet leed aan de ziekte van Parkinson. Hij had een „ernstige mate” van open tuberculose. Die diagnose was tijdens zijn leven gemist, ondanks longfoto’s die waren gemaakt omdat „vader zo hoestte”. De huisarts meldde de uitkomst aan de nabestaanden die zich verbaasd afvroegen hoe de arts dat te weten was gekomen. Zo ontdekte de familie dat er meer dan alleen een ‘punctie’ was gedaan. Na de schouwing werden alle organen teruggeplaatst, behalve de hersenen.

De klacht van de familie is behandeld door de interne Adviescommissie Klachtenbehandeling van MST. Die vond het lastig een oordeel te vellen omdat het klinisch dossier van de patiënt niet te vinden was. De ex-neuroloog zelf schreef aan de commissie: „Er is onbedoeld en ondanks respectvolle en eerlijke verduidelijking een groot misverstand ontstaan.” J.S. had autopsie voorgesteld omdat het in het belang van nakomelingen zou zijn om te weten of er sprake was van parkinson.

Drost, die de belangen behartigt van bijna tweehonderd gedupeerden en hun nabestaanden, kent het dossier pas sinds kort, zegt hij. De familie zocht contact met hem na de berichtgeving, twee weken geleden, over mogelijk ten onrechte uitgevoerde hersenoperaties en hersenbiopsieën bij patiënten van de inmiddels 67-jarige ex-neuroloog.

Of J.S. vaker zonder de verplichte toestemming opdracht gaf voor lijkschouwing, kan Drost niet met zekerheid zeggen. „Het is mij wel opgevallen dat een aantal cliënten druk van J.S. heeft ervaren om toestemming te geven. De arts belde ze thuis op of ging bij hen langs.” De Twentsche Courant Tubantia laat vandaag twee nabestaanden, geen familie van elkaar, aan het woord die niet uitsluiten dat er tegen hun wil sectie is gepleegd op hun vaders.

Het MST stelt dat nieuwe feiten zullen worden onderzocht, maar dat deze zaak, die Drost vandaag openbaar heeft gemaakt, geen nieuwe feiten bevat. De Inspectie voor de Gezondheidszorg wil niets over de zaak kwijt zolang die onder de rechter is.

J.S. moet zich voor de rechter verantwoorden voor het leed dat hij met zijn foute diagnoses heeft aangericht. Volgens justitie is het de grootste medisch rechtszaak tot nu toe in Nederland.

    • Annette Toonen