Naleving regels cruciaal

Is het bijstoken van kolencentrales met houtpallets – een brandstof die wordt vervaardigd uit samengeperst houtafval – duurzaam?

Bijstook van kolencentrales met houtpallets moet duurzaam zijn. Anders is deze toepassing niet wenselijk. De vraag is natuurlijk: wat is duurzaam? Daarover heeft zich al in 2006 een nationale Commissie gebogen bestaande uit vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de overheid en non-gouvernementele organisaties. Deze commissie, waarbij ikzelf nauw betrokken was, heeft duurzaamheidscriteria opgesteld. Die criteria zijn leidend geweest bij het ontwikkelen van Europese richtlijnen en internationale standaarden.

Met het formuleren van dergelijke richtlijnen en standaarden is het probleem natuurlijk nog niet opgelost. Naleving ervan is cruciaal. Dit betekent dat biomassa gecertificeerd moet zijn om het predicaat ‘duurzaam’ te kunnen krijgen. Dit is geen gemakkelijke opgave, maar moet wel gebeuren.

Het energiebedrijf Essent/RWE heeft hiermee al ervaring opgedaan en een aanzienlijk deel van de geïmporteerde houtpallets volgens haar interne Green Gold Label gecertificeerd. Die ervaring wil Essent nu inzetten om samen met andere energiebedrijven zo snel mogelijk te streven naar een uniform, onafhankelijk en geloofwaardig certificeringsprogramma voor duurzame biomassa in Europa. Hiervoor is overeenstemming nodig over de criteria en vorm van certificering binnen de energiebedrijven zelf, maar ook met alle andere relevante stakeholders.

Als onafhankelijke deskundige is aan mij gevraagd om hierin een rol te spelen. Gezien de noodzaak van duurzaam gebruik van houtpallets en mogelijk andere biomassastromen wil ik mij daarvoor inzetten. Het is een hele klus. Discussies zullen moeten worden beslecht met alle stakeholders over tal van complexe onderwerpen, zoals definities over duurzaam bosbeheer, biodiversiteit en de terugverdientijd van CO2. Pas dan is sprake van duurzaam gebruik van deze biomassa.

Bij voorkeur reststromen

In beginsel is het gebruik van gekapt hout voor energieopwekking duurzamer dan steenkool als brandstof. Dat komt doordat hout, vergeleken met steenkool, kort-cyclisch is. Bomen kunnen immers weer worden aangeplant, steenkool is niet ‘hernieuwbaar’. Maar er is discussie over de terugverdientijd van CO2 als bomen worden gekapt voor bio- energie, terwijl die bomen anders CO2 hadden vastgehouden. Deze carbon debt-discussie is zeer actueel. Er is geen consensus hoe die terugverdientijd te bepalen is en wat een acceptabele termijn is. Een aantal bedrijven uit de Nederlandse energiesector is samen met Stichting Natuur en Milieu en het Wereldnatuurfonds een onderzoek gestart om hier inzicht in te krijgen.

Non-profitorganisaties, de energiesector en de Nederlandse overheid hebben een norm opgesteld, NTA8080, met criteria voor het bepalen van de duurzaamheid van biomassa. Volgens deze norm kunnen houtpallets alleen het predicaat ‘duurzaam’ krijgen wanneer het leidt tot 70 procent reductie van de CO2 uitstoot ten opzichte van steenkool. De berekeningsmethode staat op de website van Agentschap NL. Deze methode houdt rekening met de CO2-uitstoot van de productie en het transport van biomassa.

Eneco hanteert deze norm voor haar eigen biomassa-centrale en heeft een Sustainability Charter on Biomass opgesteld. Daarin staat dat Eneco bij voorkeur reststromen gebruikt, bijvoorbeeld sloophout. Deze reststromen mogen geen andere, economisch aantrekkelijke, alternatieve verwerkingsroute meer hebben.

De NTA8080-norm is echter niet verplicht. Niet alle kolencentrales, die houtpallets gebruiken voor het bijstoken van biomassa, hanteren dan ook deze norm. Nu is in het regeerakkoord van VVD en PvdA opgenomen dat biomassa bijstoken in kolencentrales moet voldoen aan bepaalde duurzaamheidseisen. Een goede zaak.

Heeft u ook een vraag? Mail naar groen@nrc.nl of twitter @GroenNRC. Foto’s Thomas Bokeloh

    • Jacqueline Cramer
    • Jeroen de Haas