Goed oppassen dat de school je niet betrapt

Gemeenten bestrijden het cannabisgebruik onder jongeren. Amsterdam is vanaf januari een van de bijna honderd gemeenten met een blowverbod.

Blowverbod bij het Mercatorplein. Amsterdam tracht al langer blowen te beperken. Foto Maurice Boyer

Het open podium is net afgelopen en de school stroomt leeg. Buiten voor de deur van de IVKO-school in Amsterdam trekt een leerling zijn capuchon over zijn krullen. Ja, er wordt op school geblowd. Ja, hij blowt zelf ook. En ja, hij blowt zelfs wel eens onder schooltijd. „Voor een kunstuur. Tekenen of muziek.”

De IVKO is vanouds een school met veel aandacht voor kunst. En blowen helpt hem, hoe zal hij het zeggen, zijn grenzen te overstijgen. Wiet of hasj? „Kan allebei”, zegt hij met de stem van een kenner. „Wiet maakt heel rustig, maar daar krijg je van die rooie oogjes van, dat hebben leraren meteen door. Hasj is handiger onder schooltijd.”

Zijn mooiste ervaring: in een van de muziekkamers op de bovenverdieping. Hij had zijn grenzen ‘open-geblowd’ en speelde samen met twee vrienden. „Ritme, melodie, alles paste, alles vloeide in elkaar over”, zegt hij knikkend, de oortjes van zijn koptelefoon deinen mee op zijn jas.

Hij is achttien: als hij een paar straathoeken omslaat en bij een coffeeshop binnengaat, mag hij gewoon zelf softdrugs kopen. Hij mag het alleen van school niet in en om het gebouw roken. In de schoolregels staat het zo: „Blowen is onder geen enkele voorwaarde toegestaan. Schorsing van een dag volgt. Ouders worden gebeld. Leerling wordt eventueel opgehaald door ouders. De mogelijkheid bestaat om leerlingen mee te laten doen aan een wietwijstraining.”

Burgemeester Van der Laan maakte dinsdag bekend dat in Amsterdam vanaf 1 januari in de directe omgeving van scholen een blowverbod zal gelden. Volgens de burgemeester kunnen scholen wel steun gebruiken als het om het terugdringen van cannabisgebruik onder jongeren gaat.

Directeur Jules Jansen zegt dat hij er niet veel last van heeft. De IVKO heeft vanouds een reputatie als het gaat om losse normen ten aanzien van genotmiddelen. „Maar dat is het grijze verleden”, zegt Jansen.

Ze hoorden op de radio over het blowverbod, zeggen twee jongens die de deur van de school uitkomen. Ze zijn 15 en 16 en voor hen heeft het nieuws geen praktische betekenis. Andere leerlingen doen het misschien wel, maar „ik ben veel te jong om te blowen”, zegt de kleinste.

Tegen de schoolmuur zit een 15-jarige leerlinge te roken. Gewoon, sigaretje. Ze drukt de peuk uit onder haar schoen en zegt dat zij wel een keertje heeft geblowd, maar niet op school. De IVKO is strenger geworden, zegt ze. Leerlingen passen goed op dat ze niet worden betrapt. Ze knikt naar de weglopende jongens. Die kleine, zegt ze, die blowt ook.

„Het zal best voorkomen”, zegt directeur Jansen, „maar dan hebben wij het niet in de gaten.” In de anderhalf jaar dat hij nu directeur is, heeft de school niemand hoeven schorsen. Vorig jaar werd er meer geblowd op de IVKO, is de ervaring van de 18-jarige muzikant. Vooral in de hoogste klassen, maar de meeste van die leerlingen zijn nu van school. Hij blowt vanaf zijn veertiende. „In de twee klas rookte ik op een gegeven moment wel elke dag”. Dat jaar bleef hij zitten. Deels door het blowen, denkt hij. Maar er speelden ook andere dingen, zoals de scheiding van zijn ouders.

Afgezien van wat strenge regels is de school heel relaxed, vindt hij. Wat wel irritant is: derdeklassertjes die vragen of hij voor hen iets wil kopen bij de coffeeshop.

    • Yasmina Aboutaleb
    • Bas Blokker