Gestrande bultrug gaat naar Naturalis - ‘belangrijke aanwinst’

De bultrug eerder vandaag bij Texel. Foto Twitter / @wiewatwaarwendy

De gestrande bultrug is nog in leven, maar het zal niet lang meer duren voor hij overlijdt. Wat er dan met hem gebeurt is zojuist bekend geworden: hij gaat naar Naturalis in Leiden. Wetenschappers gaan hem onderzoeken en zijn skelet wordt misschien tentoongesteld.

Het natuurmuseum gaat de walvis na zijn dood ontleden, waarschijnlijk in Den Helder of op Texel, en daarna het skelet geheel of gedeeltelijk tentoonstellen. De faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht gaat onderzoeken of er iets aan de gezondheid van het dier mankeerde. Conservator Steven van der Mije vertelt hoe dat in z’n werk gaat:

“Voordat wij in actie komen, moet de bultrug eerst dood zijn. Dan gaan we samen met de Universiteit Utrecht autopsie doen om de doodsoorzaak en de gezondheidstoestand van het dier te achterhalen. We gaan een aantal onderdelen veiligstellen voor de collectie: het skelet en het weefsel. Maar dat duurt nog wel even. Want het is nu nog een vies karkas.”

Weefsel?

“We proberen altijd een hoeveelheid weefsel op te slaan voor toekomstig onderzoek. Dat gaat in de weefselbank, zodat het beschikbaar blijft voor als iemand over een aantal jaar nog onderzoek wil doen. We hebben inmiddels de ervaring dat er om de tien à twintig jaar een nieuwe onderzoeksmethode wordt ontwikkeld. Die kunnen we dan weer loslaten op dit opgeslagen materiaal.”

DNA-analyse op de bultrug

De wetenschappers zullen ook een DNA-analyse maken van de bultrug. Dat gebeurt voor alle Nederlandse soorten, zegt Van der Mije:

“We gaan een DNA-profiel samenstellen in dezelfde lijn als rond een misdaad speelt. Aan de hand van zo’n profiel kun je soorten betalen en kijken wat voor precieze ondersoort het misschien is.”

Als de bultrug straks dood is, is het hopen dat Rijkswaterstaat de bultrug op een plek legt waar de wetenschappers eraan kunnen werken, zegt Van der Mije. Het dier gaat zo schoongemaakt mogelijk mee naar Leiden. Het is een belangrijke aanwinst voor Naturalis.

“Dit is de eerste echt volwassen bultrug die in Nederland aanspoelt. We hebben er een aantal gehad, maar dat waren kleintjes, van 8,5 a 9 meter. Dit lijkt toch wel een op zijn minst jongvolwassen dier. Het zou een mooie aanvulling zijn.”

Bultrug kan rustig sterven

Er is een noodverordering voor het gebied afgegeven door de gemeente Texel, zodat de walvis in alle rust kan sterven. Vanochtend besloot de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) in overleg met Ecomare geen reddingspoging meer te ondernemen, omdat de omstandigheden slecht zijn. “Het is te ondiep en er is weinig water door de oostelijke wind. Dat maakt het moeilijk de walvis los te trekken”, liet een woordvoerder van de KNRM eerder weten. Ook kunnen geen zwaardere middelen worden ingezet omdat het dier op een moeilijk bereikbare plek ligt.

25 vrijwilligers, een helikopter en vier boten mochten niet baten

Donderdag werd nog wel tot tweemaal toe geprobeerd de ruim twaalf meter lange walvis die woensdag bij een zandplaat in de Waddenzee strandde, te redden. Ook de uiterste poging, waarbij 25 vrijwilligers, een helikopter en vier boten werden ingezet, mocht niet baten. Ecomare-medewerker Salko de Wolf:

“Ik heb staan janken bij die walvis, gewoon omdat hij ook lag te huilen.”

    • Mirjam Remie