EU blijkt daadkracht te kunnen etaleren

Zelfs vorige week nog dachten mensen die dicht bij de onderhandelingen over de voorgenomen bankenunie stonden dat een levensvatbaar compromis ver te zoeken was. De verschillen tussen Frankrijk en Duitsland leken vrijwel onoverbrugbaar, de Britten maakten zoals gewoonlijk een hoop kabaal en juridisch lag het vreselijk ingewikkeld.

Dat er toch een akkoord kon worden bereikt was daarom een aangename verrassing. Tegen alle verwachtingen in prevaleerden rationaliteit en gezond verstand. Verrassend genoeg heeft de uitkomst ook het Verenigd Koninkrijk kunnen bekoren, al doet het niet mee.

Tot op zekere hoogte is het akkoord een doel op zichzelf. Het toont aan dat de regeringen van de landen van de Europese Unie in staat zijn om handelend op te treden. De leiders mogen dan in de afgrond hebben gekeken, als het erop aankomt lijken ze te kunnen ophouden met ruzie maken.

In de aanloop naar de invoering van de euro werd er te weinig aandacht besteed aan de bankensector en de risico’s van instabiliteit en besmetting die deze met zich meebracht. Nu, na vijf wanhopige jaren waarin ze hun best hebben gedaan om een inhaalslag te maken, dichten de leiders het gat alsnog. Het lijkt erop dat de Europese Centrale Bank (ECB) mandaat en instrumentarium krijgt om op te treden als harde en efficiënte waakhond.

Het beperken van haar reikwijdte tot de 150 à 200 grootste banken betekent dat de EU in staat zal zijn méér te doen dan instellingen een automatisch bewijs van goed gedrag te geven, omdat zij zou omkomen in het werk. Tegelijkertijd behoudt de ECB het recht zich te bemoeien met elke kleine bank die speciale aandacht nodig heeft. De Duitse spaarbanken hebben niet de carte blanche gekregen die zij wilden.

Toch is de bankenunie bepaald geen complete oplossing voor de problemen van de eurozone. De rechtstreekse herkapitalisering van de getroffen banken zal niet plaatsvinden vóór 2014, en dan nog alleen maar als er een efficiënt mechanisme van toezicht bestaat.

De volgende grote taak voor 2013 is het bedenken van een gemeenschappelijk mechanisme om noodlijdende financiële instellingen te kunnen liquideren. Dat zal een grote uitdaging zijn en ook moeilijke besluiten vergen over de vraag wie uiteindelijk de rekening zal betalen.

Eén ding is derhalve zeker: het geruzie zal snel terugkeren.

Breakingviews is een dagelijks financieel commentaar uit het buitenland. Vertaling Menno Grootveld.

    • Olaf Storbeck