Enge stippen

Als je met licht samengeknepen ogen in de verte staart, zie je ze steeds vaker: stippen aan de horizon. Je moet er misschien een beetje oog voor hebben, maar zodra je de eerste hebt gezien, zie je er steeds meer. Ze zijn een recent verschijnsel. Tot voor kort was er geen stip te zien, maar inmiddels is de horizon bijkans een stippellijn geworden.

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra was een van de eersten. In een interview in Trouw van 24 november zette hij zelfs twee stippen tegelijk: „In het regeerakkoord hebben de twee partijen een stip op de horizon gezet. Daar willen we met de samenleving heen.” Op 9 december zei staatssecretaris Sander Dekker tegen Eva Jinek: „Laten we nou eerst een eerste stap maken voordat we zeggen van hè, dat is nou een stip op de horizon.” Tijdens een herdenking van Joop den Uyl op 10 december zei Diederik Samsom: „Aan ons om de stip op de horizon te schetsen: dat die offers niet voor niets zijn.” Op diezelfde dag zei minister Schultz van Haegen op de Spiegeldag van NederlandBovenWater: „Op nationaal niveau moet het Rijk een stip aan de horizon zetten en zorgen voor goed gereedschap.” Gisteren nog zei burgemeester Peter Maas van Sint-Oedenrode: „Wij hanteren, net als Schijndel, een herindeling als stip aan de horizon.”

Ooit spraken we over een ‘blauwdruk’. Het waren de poëtische tijden dat we nog geloof hadden in ons vermogen de toekomst vorm te geven. Een blauwdruk is een mysterieus stuk papier, waarvan we alleen maar weten dat het uiterst gedetailleerd is. Bijna zoals een gedicht.

Daarna zagen we de zo mogelijk nog poëtischere ‘vergezichten.’ De toekomst lag aan onze voeten als een schitterend golvend landschap dat zich in goud licht uitstrekte tot de zilveren schittering van de zee in de verte. De adem stokte ons in de keel.

In plaats daarvan is onze blik nu vernauwd tot stippen aan de horizon. Die zouden iets kunnen zijn waar we naartoe willen, maar misschien ook niet. Een stip aan de horizon heeft iets bedreigends. Het zou een naderend piratenschip kunnen zijn.

Het woord dat op de stippellijn van de horizon moet worden ingevuld, is ‘angst’.