De hogesnelheidstrein van de Aldi, zeggen de Belgen

Kinderziektes, zo noemde een woordvoerder van het Belgische spoorbedrijf NMBS de problemen met de hogesnelheidstrein Fyra deze week. De Fyra rijdt sinds zondag met een nieuw model, de V250, tussen Amsterdam en Brussel, maar heeft te maken met veel tegenslag. De vertraging loopt soms op tot meer dan 60 minuten. Gisteravond was het opnieuw mis. Opvallend voor een trein waarmee sinds 2008 al honderden testritten zijn gedaan.

1 Waardoor kampt juist deze nieuwe trein met zo veel vertragingen? Een lastige vraag, zo blijkt ook uit de wisselende reacties. Een woordvoerder van NMBS vergeleek het deze week met de aanschaf van een nieuwe auto: daar moet je even aan wennen. Een woordvoerder van NS zegt dat er meerdere complicaties zijn: „Het kan zijn dat treinen niet opstarten. Ook moeten machinisten wennen aan de nieuwe elektronica. Dat loopt nog niet vlekkeloos. Daarnaast zijn er softwarestoringen, vooral op het traject Rotterdam - Brussel.”

NS zet tussen Amsterdam en Brussel 10 van de 16 beschikbare nieuwe treinen in. Drie van die treinen zijn deze week stilgevallen en konden vervolgens niet meer rijden.

2 Is de Fyra zo anders dan andere treinen, waardoor de problemen ook anders zijn? Ja. De trein ‘communiceert’ op een moderne manier. Dat betekent dat de trein signalen uitzendt naar een computer die de trein vervolgens vertelt hoe hard deze mag rijden. Overschrijdt de machinist deze aanwijzing, dan zet de centrale computer de trein stil.

Dit Europese beveiligingssysteem ERTMS zal uiteindelijk overal in Nederland worden ingevoerd. De hogesnelheidslijn (hsl) dient hierbij als voorbeeld. Maar het systeem is nog kwetsbaar. In de afgelopen jaren hebben problemen met ERTMS verschillende keren voor extra vertraging voor de hsl gezorgd. Deze zomer kwam tot twee keer toe een Fyra stil te staan in een tunnel. Als de trein een tunnel inrijdt, valt het gsm-signaal soms weg. Als de Fyra 30 seconden geen signaal heeft ontvangen, dan stop hij automatisch. En zonder signaal lukt het de machinist niet de trein weer op gang te krijgen.

3 En nu? Houden de vertragingen aan?NS en NMBS zijn flink geschrokken. In België noemde reizigersvereniging TreinTramBus de splinternieuwe trein al „een hogesnelheidstrein van de Aldi”. Zulke publiciteit kan de Fyra niet gebruiken. Vandaag komen NMBS en NS bij elkaar om de problemen te bespreken. Volgens NS gaat het om een regulier overleg om de eerste week te evalueren.