Waarom wordt er zo vaak gesproken over 'lokale bui'?

Waarom wordt er in weerberichten vaak gesproken over een ‘lokale bui’? Dat vroegen we ons af op de redactie van nrc.next. Immers: een bui is in feite toch altijd lokaal?

Het is inderdaad een beetje dubbelop, zegt meteoroloog Ron Wiersma van weerbureau MeteoConsult, dat dagelijks de weerberichten aanlevert voor nrc.next. „Want een bui valt altijd op een lokale plek. Het is in het taalgebruik geslopen.”

Een bui is niet altijd lokaal, vertelt Marthijn Tabak, woordvoerder van weeronline.nl. „Buien kunnen bijvoorbeeld gaan ‘samensmelten’. Zogenoemde geclusterde buien beslaan dan zo’n groot gebied dat er van een plaatselijke bui geen sprake meer is”, zegt Tabak.

De atmosfeer kan dermate onstabiel zijn en de luchtstroming tegelijkertijd krachtig, waardoor het een komen en gaan is van buien, legt Tabak uit. Verspreid over het land komen dan buien voor. „In principe zijn deze buien lokaal, maar door de snelheid en de landelijke dekking van de buien is het in zo’n situatie niet gepast om van lokale buien te spreken. Want het hele land heeft met de buien te maken”, aldus Tabak.

Bij weeronline.nl wordt van een lokale buien gesproken wanneer ze „lokaal een bui verwachten”.Tabak: „Dus niet frequent en niet op uitgebreide schaal. Hier en daar een enkele bui. De lokale bui moet de nuance weergeven in het weerbericht.”

Een ‘lokale bui’ is correct Nederlands, zegt hoofdredacteur Ton den Boon van woordenboek Van Dale. Er is geen sprake van een pleonasme, legt hij uit. Den Boon: „Een bui is van oorsprong een temporeel begrip, het is iets tijdelijks. En lokaal is een ruimtelijk begrip, het is iets dat plaatselijk is.” Doordat het een combinatie van deze twee begrippen is, is het niet dubbelop, zegt Den Boon. „Een ‘tijdelijke bui’ zou wel een pleonasme zijn. Of: hier en daar een lokale bui.”

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl

    • Steven Verseput