Metropole Orkest kan alles en op hoog niveau

Het Metropole Orkest behoort tot de bekendste pop- en jazzorkesten ter wereld. Door zijn unieke bezetting, een volledige bigband met houtblazerssectie en strijkorkest, harp en percussie, is het orkest in staat zich in veel verschillende muziekstijlen te begeven. Het 52 musici tellende ensemble begeleidde vele bekende musici en zangers, onder wie Elvis Costello, Herbie Hancock, Chaka Khan, Trijntje Oosterhuis, Pat Metheny en John Scofield, en oogstte door de jaren veel lof met in opdracht van de publieke omroep gemaakte radio- en televisieproducties in binnen- en buitenland. Daarbij is het Metropole hét orkest voor de begeleiding van grote artiesten in diverse amusementsprogramma's.

Het orkest werd in 1945 opgericht door omroeparrangeur Dolf van der Linden, in opdracht van Radio Herrijzend Nederland – de neutrale organisatie die in het pas bevrijde land de radio had overgenomen van de Duitse bezetters. Als lichtend voorbeeld gold een soortgelijk BBC-orkest met strijkers én blazers. Toen de traditionele omroepen in de loop van 1946 na een felle strijd weer tot het bestel werden toegelaten, brachten ze de omroeporkesten – ook de klassieke ensembles – onder in hun nieuwe koepelorganisatie Nederlandse Radio Unie (NRU), een verre voorloper van de huidige Nederlandse Publieke Omroep. Alle afzonderlijke omroepen kregen recht op een aantal orkesturen. Zo werden Van der Linden en zijn mannen multi-inzetbaar; ze speelden populaire songs, operettenummers en symfonische jazz, maar begeleidden later ook het Eurovisie Songfestival. In 1980 trad Rogier van Otterloo aan als dirigent, in 1991 volgde Dick Bakker en in 2005 nam de vermaarde Amerikaanse arrangeur en componist Vince Mendoza het chefdirigentschap over. Het orkest spreekt „meerdere muzikale talen op hoog niveau”, aldus Mendoza, die jazzalbums maakte en arrangeerde voor Björk, Chaka Khan en Joni Mitchell en zeer veel jazzmusici. „Het verbaast me telkens weer hoe zelfs de strijkers alle ritmes aankunnen die ik voor ze schrijf. Ze snappen aanwijzingen meteen en begrijpen frasering in het jazzidioom.”

Door de brede referentiekaders van het orkest – het werkterrein omvat jazz, pop, film- en musicalmuziek – kunnen alle (gast)dirigenten goed met de musici communiceren over stijl en geluid. Vorige week ontving het Metropole Orkest zijn 13de en 14de nominatie voor een Grammy Award. Twee keer eerder won het deze grote muziekprijs: een Latin Grammy voor een album met Ivan Lins, en een prijs voor het arrangement Carlos, het openingsnummer van de cd 54 met John Scofield. Nu gaat het om een live-cd met Al Jarreau (beste vocale jazzalbum) en het arrangement van het nummer Spain (I Can Recall).

Intussen bestaan er buiten Nederland geen andere populaire omroeporkesten met strijkers en blazers in vaste dienst meer. Ook het BBC-voorbeeld is allang opgeheven.