Kritiek op Ruttes Europees beleid verenigt Kamer

Aan de vooravond van de EU-top van vandaag zei premier Rutte gisteren in de Kamer dat meer Euro- pa Nederland geen soeve- reiniteit hoeft te kosten.

Alexander Pechtold van het Europa-gezinde D66 kon gisteren tijdens het Kamerdebat wel begrip opbrengen voor eurokritische partijen als PVV en SP. Zij betichten het kabinet ervan Nederland Europa „in te rommelen”, een begrip dat eerder in het parlement werd gebruikt als het omstreden militaire interventies betrof. Steeds weer staat het parlement voor voldongen feiten en blijken bevoegdheden aan Brussel te zijn overgedragen, is het ongemakkelijke gevoel bij veel Kamerleden.

Pechtold verwijt het kabinet dit sentiment te voeden door steeds maar weer onduidelijkheid te laten bestaan over waar het uiteindelijk met de Europese Unie naar toe zou moeten.

Voor de overtuigde Europeaan Pechtold en zijn partij is dit geen vraag. De lidstaten van de Europese Unie ontkomen er niet aan een flink deel van de nationale bevoegdheden over te dragen waardoor zaken op Europese schaal kunnen worden geregeld. Hij heeft er, net als zijn collega’s van GroenLinks, dan ook geen moeite mee dit luid en duidelijk uit te spreken.

Even duidelijk zijn de verklaarde tegenstanders van verdere Europese integratie. Die komen met heldere oplossingen, tot zelfs het uittreden uit de unie.

Maar waar wil het kabinet heen? De discussie over de bankenunie, waarover een half etmaal later in Brussel een akkoord werd bereikt, mondde al snel uit in een debat over soevereiniteit. Als de banken door een Europese toezichthouder worden gecontroleerd, draagt Nederland soevereiniteit over, vindt een groot deel van de Kamer.

Niet premier Rutte en zijn VVD. „Het is absoluut geen overdracht van bevoegdheden”, zei Rutte. Het is als met het tekenen van een contract. „Dat is onze gezamenlijke soevereine beslissing. De Kamer moet het contract goedkeuren, dus nee, er is geen sprake van overdracht van bevoegdheden.”

Zijn partijgenoot, het nieuwe Kamerlid Mark Verheijen, maakte een vergelijking met een voetbalelftal. „De spelers besluiten autonoom een aantal bevoegdheden met elkaar te delen en die neer te leggen bij een scheidsrechter.” Bevoegdheden delen is heel wat anders dan soevereiniteit overdragen, is zijn stelling. Een „woordenspel”, aldus Pechtold.

Ook bij de vraag over steun aan Griekenland kreeg Rutte het verwijt niet volledig open kaart te spelen. Kon hij niet, net als minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) toegeven dat een deel van de leningen aan Griekenland uiteindelijk mogelijk afgeschreven zullen worden?

De premier gaf echter geen krimp, hoewel hij (gedeeltelijke) kwijtschelding niet expliciet uitsloot. „Nederland is tegen het afschrijven van schulden, maar het is waar dat we de situatie rondom de Griekse schuld in 2014 opnieuw in ogenschouw zullen moeten nemen.”

En dan, zo redeneerde de Kamer, wordt Nederland toch weer voor onvermijdelijke en dus voldongen feiten geplaatst. Vandaar dat een meerderheid het kabinet in een motie vroeg om een betere verantwoording van Europese besluiten.