Het bos blijft gratis maar moet wel geld opleveren

Staatsbosbeheer wil zelf geld verdienen. Met de opbrengst van houtoogst en windenergie worden wandelpaden aangelegd en schoolreizen betaald.

Directeur Chris Kalden van Staatsbosbeheer kondigde gisteren een „koerswijziging” aan. Die is nodig om de natuur te kunnen blijven „beschermen, beleven en benutten”. Staatsbosbeheer beheert ruim de helft van alle natuurgebieden in Nederland en afficheert zich als „grootverschaffer van geluksmomenten”, variërend van wandelen met vrienden, het werken in de bossen met gehandicapten, survivallen met je collega’s, tot het uitstrooien van je opa’s as in zijn favoriete natuurgebied.

Het vorige kabinet bezuinigde op natuur en droeg het beheer over de natuurgelden over aan de provincies. Het huidige kabinet zet dit beleid voort, „zij het dat toon en relatie liefdevoller zijn”, aldus Kalden. Staatsbosbeheer kreeg doorgaans 90 miljoen euro overheidsgeld per jaar. Dat wordt vermoedelijk 70 miljoen euro, afhankelijk van wat provincies doen.

Staatsbosbeheer moet dus bezuinigen. Van de duizend fulltime werknemers blijven er over twee jaar achthonderd over. Er komen minder staffuncties maar ook verdwijnen honderd van de 650 boswachters. Er komen minder „variabele kosten”, zoals programma’s om zeldzame diersoorten te beschermen. „Maar als een whiskymerk met een korhoen in het logo geld voor bescherming over heeft, werken wij daar graag aan mee.” Verder wil Staatsbosbeheer zelf geld verdienen, jaarlijks zeven miljoen euro. Het regeerakkoord riep Staatsbosbeheer al op „de mogelijkheden voor private betrokkenheid te vergroten”. Wellicht mag Staatsbosbeheer straks net als bijvoorbeeld Natuurmonumenten eigen vermogen hebben, in aanmerking komen voor uitkeringen van de Postcode Loterij, en geld lenen.

Staatsbosbeheer staat op enige afstand van het Rijk. Volgens directeur Kalden mag je als zelfstandig bestuursorgaan concurreren, mits je je houdt aan de Mededingingswet. Staatsbosbeheer mag geen „oneigenlijke concurrentie” voeren, door met subsidies goedkoper diensten aan te bieden. „Maar dat doen we ook niet. We hebben daarover onlangs nog een rechtszaak glansrijk gewonnen.”

Geld verdienen wil Staatsbosbeheer vooral door meer verkoop van hout, betaalde excursies van de boswachter, en het leveren van energie uit wind en biomassa. Met de opbrengst wil Staatsbosbeheer verliesgevende activiteiten betalen, zoals de aanleg van een wandelpad of een busreis voor schoolkinderen naar een speelbos.

Staatsbosbeheer zegt kwetsbare natuur niet uit het oog te verliezen. Maar natuur moet „zelfredzaam” zijn. „Dus wat ons betreft natuurgebieden niet langer aan het infuus.” Staatsbosbeheer wil het jaarlijks aantal van honderdvijftig miljoen bezoeken verdubbelen. De belangrijkste doelgroep zijn kinderen. „Minder dan 10 procent van de kinderen speelt nog regelmatig buiten in bos, park of veld.” Staatsbosbeheer wil geen entreegeld vragen voor natuurgebieden.

    • Arjen Schreuder