De machthebber in de schaduw van Servië zit nu in de cel

Gisteren is de steenrijke Servische ondernemer Miskovic gearresteerd op verdenking van corruptie. Hij had goede banden met alle partijen.

A photo taken on September 10, 2012 shows one of Serbia's richest men, businessman Miroslav Miskovic, attending a press conference in Belgrade. Miskovic and eight other people, including his son, were arrested on December 12 under suspicion of being involved in corruption, police said. Miskovic, one of the most influential businessmen in the Balkans, is suspected of illegally gaining more than 30 million euros (39 million US dollars) during the privatization of several state-run companies engaged in road construction business. AFP PHOTO / MARKO METLAS - SERBIA OUT - AFP

Achter iedere Servische regering van de afgelopen jaren leek dezelfde man te staan: miljardair Miroslav Miskovic. Hij was de machthebber in de schaduw, een rijke zakenman met meekleurende brillenglazen die slim had weten te profiteren van het uiteenvallen van Joegoslavië.

De campagne waarmee de progressieve partij van Servië (SNS) een half jaar geleden de verkiezingen won, speelde in op het gemoed van een groot deel van de Serviërs. Op posters werd Miskovic afgebeeld naast prominente personen van de Democratische Partij, die de afgelopen jaren de macht had. ‘Zij leven goed. En u?’

Gisteren werd Miskovic, tegelijk met negen anderen, in zijn huis in Belgrado opgepakt. Hij wordt beschuldigd van corruptie. Tijdens de privatisering van bedrijven voor wegenaanleg en -onderhoud zou dertig miljoen euro zijn verduisterd.

De arrestatie past in het anti-corruptie offensief van de nieuwe Servische regering. Onder leiding van vicepremier en minister van Defensie Aleksandar Vucic (SNS) zijn de afgelopen maanden verscheidene opzienbarende arrestaties verricht. Corruptiebestrijding is ook een van de belangrijkste eisen van de Europese Commissie aan Servië. Miskovic is de grootste naam tot nu toe.

Vucic voerde de afgelopen weken de druk op Miskovic op. Hij werd verhoord en gedwongen toe te geven dat hij de eigenlijke eigenaar is van dagblad Press. Dat hield daags daarna op te bestaan. Veel media in Servië worden door zakenmensen en politici ingezet voor hun eigen belangen.

In de publieke opinie is het oordeel over Miskovic al lang en breed geveld. Hij dook de afgelopen twintig jaar overal op waar geld te verdienen viel. Dat begon tijdens de oorlogen begin jaren negentig.

Miskovic zette toen Delta Holding op, een paraplu voor allerlei bedrijfsactiviteiten. Dat was aanvankelijk vooral handel. Door de boycots tegen Servië was aan alles een tekort. Wie er toch in slaagde te importeren en exporteren verdiende geld als water. Hoe Miskovic dat precies deed is onduidelijk. Zijn nauwe banden met machthebbers binnen de verschillende partijen hebben er vermoedelijk bij geholpen.

Na de val van Slobodan Milosevic in oktober 2000 werd Miskovic een van de grootste spelers in de privatiseringen. Hij kocht onder meer de supermarktketen C-market van de staat. In 2011 is die overgenomen door het Belgische concern Delhaize. Miskovic richt zich sindsdien op de agrarische tak van zijn concern. Delta is, na de staat, de grootste werkgever van Servië. Het kan moeilijk worden te voordelen. Miskovic heeft topadvocaten en zijn zaken zijn verknoopt met machthebbers die zelf liever buiten beeld blijven.

    • Marloes de Koning