Wielerwereld wacht niet op UCI

Oud-renner Greg Lemond dreigde met een coup, zakenman Zdenek Bakala wil een nieuwe opzet van de wielersport. Hoelang blijft de UCI nog baas?

Winnen van Waalse Pijl tot Lombardije, schitteren van Giro tot Vuelta, beste wielrenner van de UCI WorldTour 2012. En toch moet de Spaanse wielrenner Joaquim Rodriguez nederig de tong afbijten.

Zonder nadere toelichting besloot de internationale wielerunie UCI om zijn Russische ploeg Katjoesja komend seizoen geen licentie te geven voor de WorldTour, die deelname garandeert aan de belangrijkste koersen. De bescheiden Nederlandse ploeg Argos-Shimano kreeg zo’n licentie dan juist weer wel, tot en met 2016 maar liefst. De UCI wikt en beschikt, maar Rodriguez zwijgt. „Alles wat je zegt kan tegen je worden gebruikt,” stelt Purito op de website van cyclingnews.

De UCI als onaantastbare regering van het wielrennen, met voorzitter Pat McQuaid aan het hoofd als genadeloze despoot? Bij de verdeling van prestigieuze WorldTour-licenties kan die indruk gemakkelijk ontstaan. Maar de praktijk is anders. Door de dopingaffaire rond Lance Armstrong zijn de UCI, voorzitter McQuaid en diens voorganger Hein Verbruggen meer dan ooit aangeschoten wild. Een commissie van een Britse rechter, een barones en een Australische advocaat komt op 1 juni 2013 ‘of iets later’ met een antwoord op de vraag of de UCI iets te verwijten valt bij de dopingpraktijken van de afgelopen twee decennia. Maar de op hol geslagen wielerwereld wil zo lang niet wachten.

Oud-renner Greg Lemond leek onlangs al bereid om met een snelle machtsgreep McQuaid beentje te lichten en zelf de UCI te gaan leiden. Maar zodra de drievoudig Tourwinnaar de consequenties overzag, trok hij zich schielijk terug. Change Cycling Now heet de beweging waarvan de Amerikaan deel uitmaakt, samen met vele andere gezworen tegenstanders van Armstrong en de UCI-bestuurders. Van de journalisten David Walsh en Paul Kimmage tot spijtoptant Jörg Jaksche en Garmin-ploegleider Jonathan Vaughters. Het publiek kan via hun website een petitie steunen tegen de UCI, McQuaid en Verbruggen.

De zelf verklaarde voorvechters voor een dopingvrije wielersport hebben geen enkel vertrouwen in de ‘lakse’ UCI en willen schoon schip maken. Zoals ook de grootste profploeg, het Britse Sky, zelf het voortouw nam en alle werknemers dwong te verklaren dat ze nooit doping hebben gebruikt. Het kostte ploegleiders Steven de Jong en Bobby Julich hun baan. In Nederland, nu met drie ploegen het best vertegenwoordigde land in de WorldTour, stelt de nationale bond los van de UCI een onderzoek in naar vroegere dopingpraktijken, onder leiding van juriste en oud-minister van Justitie Winnie Sorgdrager.

Waar idealisten eerst kijken naar het verleden, zien marktpartijen vooral kansen voor de toekomst. De Tsjechische zakenman Zdenek Bakala – medefinancier van de Belgische ploeg Omega Pharma-Quickstep van manager Patrick Lefevere – wil de World Series Cycling oprichten, een nieuwe competitie opzet met de beste renners en de belangrijkste koersen. „De tijd is rijp”, zei Jonathan Price eerder deze week steeds opnieuw bij de lancering van de nieuwe plannen in Brussel. De Britse sportmarketeer leidt het project samen met de Zwitser Thomas Kurth, eerder voorzitter van de G14 van de grootste Europese voetbalclubs.

De World Series Cycling wil geleidelijk starten in 2014, en zal bestaan uit zes topklassiekers, de drie grote rondes en tien nieuwe Grand Prix van vierdaagse wedstrijden over de hele wereld. Volgens Price en Kurth hebben al acht van de voorziene veertien grote ploegen deelname toegezegd aan de nieuwe wedstrijdenreeks, met een prijzengeld van 26 miljoen euro. Ploegen krijgen een deel van de tv-opbrengsten en zijn zo niet langer uitsluitend afhankelijk van sponsors. Kijk naar de ATP-competitie in het tennis of de Champions League in het voetbal, betogen de marketeers. Daar moet de wielersport naartoe. „De tijd is rijp.”

De UCI reageerde furieus, toen vorig jaar de plannen van Bakala uitlekten. Onder geen beding zouden de profploegen een eigen ‘wilde’ competitie oprichten, zonder de regering van het wielrennen. Dat hoeft ook helemaal niet, betoogt Price nu slim. „Wij zullen niet tornen aan de bevoegdheden van de UCI en willen juist samenwerken.” Zoals hij ook met veel respect sprak over de machtige Tourorganisator ASO. Niet terugkijken, maar samen op weg naar een lucratieve toekomst. Het klinkt het grootste deel van de wielerwereld als muziek in de oren. De geplaagde UCI – die gisteren welwillend op de plannen reageerde – nog het meest.