Vlaming wint Groot Dictee: drie fout. Herman van der Zandt beste prominent

Winnaar Edward Vanhove (derde van links) staat presentator Philip Freriks te woord terwijl jurylid en advocaat Inez Weski (rechts) en presentatrice Martine Tanghe toekijken tijdens het Groot Dictee der Nederlandse Taal in de Eerste Kamer. Foto ANP / Ilvy Njiokiktjien

En weer won een Vlaming het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Ambtenaar Edward Vanhove uit Maaseik maakte vanavond slechts drie fouten in het door Adriaan van Dis geschreven dictee. NOS-presentator Herman van der Zandt was de beste prominent.

Van der Zandt maakte zeventien fouten, drie minder dan journalist Ad van Liempt, die ook hoge ogen gooide. Van der Zandt reageerde op Twitter als volgt:

Twitter avatar HermanvdZandt Herman van der Zandt Ik wilde graag mijn ouders bedanken, de Heilig Hartschool, Petrus en Paulusschool en het Mencia in Breda. En @advanliempt voor de rit terug.

Van der Zandt twitterde eerder vanavond nog heel bescheiden dat hij al in de titel van het dictee een fout had gemaakt. Maar dat hield ‘m niet van de overwinning bij de prominenten af.

Twitter avatar HermanvdZandt Herman van der Zandt De titel van het #dictee is belangrijk. Maakte ik al fout in.

Het was dit jaar voor de 23e keer dat het Groot Dictee werd georganiseerd. De taalwedstrijd is traditioneel een strijd tussen de Nederlandse en Vlaamse deelnemers. Bij de door voorrondes geselecteerde deelnemers was ook de nummer twee, Piet Goedghebeur, een Vlaming. In totaal maakten de 59 deelnemers 1705 fouten, een gemiddelde van 29.

Commotie om schrijfwijze swiebertje

Over de schrijfwijze van een ‘swiebertje’ was een hoop te doen. Veel deelnemers dachten dat dit met een hoofdletter moest worden geschreven omdat de term verwijst naar de legendarische televsiefiguur Swiebertje. Dat het met een kleine ‘s’ moet worden als het meer in algemene zin gebruikt wordt, werd op Twitter weinig gewaardeerd:

Twitter avatar HeidideRijbel Heidi Een “swiebertje” die algemeen bedoelt is, dus zonder hoofdletter. Hmmm, kan dat ook met een heidi #grootdictee
Twitter avatar Barbaaralin Barbara Lin Waarom in Gods naam? Swiebertje? Ja, waanzinnige verzinsels #VanDis zegt het zelf. #GrootDictee
Twitter avatar Gietje71 Brigitte Skrzypczak Die verklaring omtrent Swiebertje is bar en boos. Daar mogen regels voor worden aangepast. #grootdictee

De NCRV, die Swiebertje jarenlang heeft uitgezonden, reageerde als volgt:

Twitter avatar NCRV NCRV Wij blijven Swiebertje met een hoofdletter schrijven #grootdictee

Het door Van Dis geschreven dictee had de titel ‘Zijn waar wij niet zijn’ en is hieronder volledig terug te lezen:

De dichter Charles Baudelaire die zonder kitschtrukendoos de schoonheid blasfemeerde door uit modder goud te destilleren, vergeleek het leven met een ziekenhuis waarin iedere patiënt coûte que coûte een ander bed opeist. Zo wenst de een het behaaglijk comfort van een vredige twee-onder-een-kapwoningwijk, de ander de kick van een no-goarea.

Wij willen zijn, waar wij niet zijn. Scheepsarts-dichter Slauerhoff, die alle wereldzeeën bevoer, werd godbetert een gedweeë dorpsdokter en jeremieerde dat op plattelandse achterafplaatsjes never nooit een laag-bij-de-grondse boerenkop werd gesneld.

Ervan uitgaande dat in een a-priorikeus ook een verlies besloten zit, wik en weeg ik mij een ons. Wat wordt het? Een armeluisleven zoals monniken propageren of de verrukkelijke weelde van de nouveaux riches?

Een megasimpel ge-sms’te mededeling of een minutieus gekalligrafeerd epistel? Zie ik zelf oorgelabelde vaarzen in halfduistere ophokstallen staan, dan verlang ik stante pede naar ruziënde orang-oetangs in een orchideeënrijk regenwoud.

Als ik spiksplinternieuwe suède molières of brogues moet inlopen, wil ik tegelijkertijd blootsvoets een mangrovebos in de afrotropische ecozone binnendringen. Spring-in-’t-veldleeuweriken in ruilverkavelde weiden doen mij verlangen naar de smaragdgroene valleien in Papoea waar een variëteit aan kasuarissen tussen de clangebieden weidt.

Deze strikt solitaire loopvogel met een basstem onder de drieëntwintig hertz wordt zelfs niet door oerwoudgeluidenervaren jagers gepercipieerd, laat staan door de sinds het indonesiseringsprogramma geëxcommuniceerde missionarissen.

Het extreme lokt meer dan het modale, de imperatief meer dan het ja en amen van de hofdignitaris. Dus liever hermelijn dan een livrei. Maar eenmaal geëquipeerd met een peniskoker, dan lokt de Volendammer broek. Na de Eiffeltoren de in- en intrieste metrobuis.

Zit ik voor een weids uitzicht mezelf te goed te doen aan de subtiel gearrangeerde amuses van een vijfgangendiner, dan wens ik me een patatje met uit de snackbar om de hoek. Deep down is het ik-besef tweeërlei: zowel burgemeester als swiebertje zijn.

    • Pim van den Dool