Stt! Praten over Mandela's ziekte brengt ongeluk

Nelson Mandela heeft een longinfectie. Zuid-Afrika klampt zich vast aan elke flard informatie. Het land vreest het ergste – in stilte.

„Ik bid elke avond voor hem”, zegt een meisje van nog geen achttien, te jong om de apartheid te hebben meegemaakt, in een koffieshop in Johannesburg. „We willen niet zonder Mandela.”

Zaterdag werd Mandela (94) van zijn huis op het platteland in de provincie Oostkaap naar het militaire ziekenhuis in Pretoria gevlogen. Na dagen van onderzoek werd gisteren bekend dat hij met een longinfectie kampt. De medicatie zou aanslaan. De natie haalde opgelucht adem. Na dagen onzekerheid weten ze nu in elk geval waar Mandela tegen vecht.

Iedereen weet wat een longontsteking op zijn leeftijd kan betekenen. Maar Madiba, zoals ze Mandela liefkozend noemen, is al eens hersteld van zo’n aandoening. Er is ook berusting: zijn tijd is een keer gekomen.

Aan elke flard informatie klampt het land zich vast. Dit weekeinde schreef de krant Sunday Times op basis van een ‘anonieme bron dicht bij de familie’ dat Mandela niet meer zou praten. Het bericht werd overal geciteerd en getwitterd.

En het tv-station eNCA liet deze week een fragment zien waarin Graça Machel, de vrouw van Mandela, zegt dat Madiba de twinkeling in zijn ogen aan het verliezen is. Dat zorgde voor opschudding. Ze vergaten erbij te zeggen dat het om archiefbeelden ging uit 2009, toen Machel vertelde over de ouder wordende Mandela. Foutje, verontschuldigde de zender zich gisteren.

Paniekvoetbal, noemt de woordvoerder van president Zuma, Mac Maharaj, alle speculaties. Toch is er minder onrust dan tijdens de ziekenhuisopname van Mandela in januari 2011 voor dezelfde klacht, toen hij op Twitter dood werd verklaard. Destijds was er verwarring over wie de bevolking moest inlichten over Mandela’s gezondheid; de Nelson Mandela Foundation, die zijn belangen behartigt, of de regering. Het leidde tot een stroom aan roddels.

De regering moest voortaan het volk inlichten en nu geeft woordvoerder Maharaj elke dag een verklaring uit: Mandela heeft goed geslapen. Hij is in goede handen. De medicatie slaat aan. Maharaj zat als anti-apartheidsstrijder samen met Mandela vast op Robbeneiland.

De verklaringen zijn kort maar Maharaj zegt in de krant The Star niet in detail te willen treden „Als ik de uitslag van zijn cholesterolonderzoek geef, hebben we zo vijftien experts die daar een mening over hebben en dat zorgt alleen maar voor paniek.” En dat kan het regerende ANC niet gebruiken voorafgaand aan de partijconferentie volgende week.

Mark Sonderup, voorzitter van de South African Medical Association, zei tegen de krant Mail & Guardian dat hij niet weet of Zuid-Afrika elke keer op de alarmknop moet drukken als iemand van Mandela’s leeftijd snottert. „Maar aan de andere kant moeten we ook accepteren dat kleine kwalen op op zijn leeftijd snel ernstig kunnen worden.”

Daar wil Zuid-Afrika niet aan denken. Praten over een eventuele slechte afloop is niet respectvol tegenover Tata Mandela, de vader van de natie. Bovendien is Zuid-Afrika bijgelovig en wil het niets op zich afroepen. Het land bidt vandaag verder.