Eerste Hobbit-film in première. Net zo geslaagd als Lord of the Rings?

Begin deze eeuw schreef regisseur Peter Jackson filmgeschiedenis met de Lord of the Rings-trilogie. In totaal wonnen de drie films zeventien Oscars. En nu is daar An Unexpected Journey, deel één van Jacksons langverwachte drieluik van J.R.R. Tolkiens andere fantasyboek, The Hobbit. Kan de film zich meten met de Lord of the Rings-reeks?

De Britse acteur Ian McKellan als Gandalf in The Hobbit: An Unexpected Journey. Foto Reuters / Mark Pokorny

Begin deze eeuw schreef regisseur Peter Jackson filmgeschiedenis met de Lord of the Rings-trilogie. In totaal wonnen de drie films zeventien Oscars. En nu is daar, bijna tien jaar later, An Unexpected Journey, deel één van Jacksons langverwachte drieluik van J.R.R. Tolkiens andere fantasyboek, The Hobbit. Kan de film zich meten met de Lord of the Rings-reeks?

De lange tijd onmogelijk geachte verfilming van Tolkiens The Lord of the Rings wordt gezien als één van de grootste en meest ambitieuze filmprojecten ooit ondernomen. Het derde deel uit de filmreeks, The Return of the King uit 2003, won met elf Oscars verreweg de meeste prijzen. De trilogie werd onder meer geprezen om de verbeelding van Midden-aarde en de creaties van elfen, dwergen, trollen en bovenal animatiefiguur Gollum.

Meerdere acteurs uit de Lord of the Rings-trilogie spelen nu weer mee in The Hobbit-reeks, waarvan het tweede en derde deel in 2013 en 2014 verschijnen. Zo is Ian McKellen te zien als Gandalf, Cate Blanchett als Galadriel en Andy Serkis als Gollum. In The Hobbit, het boek van Tolkien uit 1937, gaat Bilbo - Tolkiens alter ego - op expeditie met dertien dwergen onder koning Thorin Oakenshield, die zijn rijk en zijn goudschat op de draak Smaug wil heroveren.

The Hobbit puffend en knarsend op gang

Filmjournalist Coen van Zwol vergelijkt vanmiddag in NRC Handelsblad de spektakelfilms van regisseur Peter Jackson met een stoomtrein.

Hij komt puffend en knarsend op gang: zie The Lord of the Rings, zie ook King Kong, Maar dendert hij eenmaal over het spoor, dan is hij moeilijk te stuiten. Zo gaat het ditmaal weer (..) Een trein die langdurig warmdraait, met iets te veel tekst en uitleg, flauwe humor, zang, grappen en couleur locale – het kost al drie kwartier om de Hobbitgouw te verlaten. Maar juist als je jezelf afvraagt waarom je eigenlijk een kaartje kocht, spurt de film uit de startblokken. Over en onder de bergen, met massa’s aardmannetjes en Gollum, het glibberige monstertje, schizofreen lispelend in zijn natte grot. Met roedels reuzenwolven, zwermen reuzenadelaars, brandende bossen, peilloze ravijnen.

Haken en ogen aan verfilming The Hobbit

Volgens Van Zwol zitten er haken en ogen aan deze verfilming, die hij drie ballen geeft. Tolkien schreef Lord of the Rings ooit als vervolg op The Hobbit en dat boek leek later eerder een vingeroefening. De film loopt dat risico op, schrijft Van Zwol.

De Hobbit en De Ring lijken, zeker in het begin, sterk op elkaar: met al die koddige dwergen wordt het dan snel minder van hetzelfde. Bovendien heeft Jackson bar weinig verhaal voor drie films: Lord of the Rings telt 1.500 bladzijden, De Hobbit 250. Ten slotte kampen dit soort ‘prequels’ (voorfilms) met de handicap dat we de afloop al kennen. Het einde van The Hobbit is hooguit een tussenstand, de oorlog wordt pas in Lord of the Rings gewonnen.

Volgens Van Zwol vertoont An Unexpected Journey sporen van tijdrekken en wordt de film pas aan het slot een echt spektakel.

Pas in het laatste uur wordt het echt opwindend, als Peter Jackson de remmen losgooit en opnieuw bewijst dat hij op het punt van spektakel iedereen, ook James Cameron of Steven Spielberg, achter zich laat. Een onderaardse achtervolging door een adembenemend gedetailleerde aardmannetjesstad van bruggen en steigers munt uit in dynamiek en helderheid. Na zo’n achtbaanrit kan je alleen roepen: nog een keer, nog een keer! Zo bereikt Jackson toch zijn doel.

Beelden van making of eerste deel Hobbit-reeks:

Overzicht recensies buitenlandse media

In de buitenlandse media is The Hobbit: An Unexpected Journey wisselend ontvangen. Net als NRC Handelsblad geeft The Guardian de film drie sterren. Volgens de krant is de lengte van de film een test voor het publiek:

(..) And the rest of the film offers an enormous amount of fun, energy and a bold sense of purpose. But after 170 minutes I felt that I had had enough of a pretty good thing. The trilogy will test the stamina of the non-believers, and many might feel, in their secret heart of hearts, that the traditional filmic look of Lord of the Rings was better. But if anyone can make us love the new epically supercharged HFR Hobbit, it’s Peter Jackson.

Interview met regisseur Peter Jackson over The Hobbit:

Ook The Independent geeft de film drie sterren en zet vraagtekens bij de lengte van de film.

With two more installments to come, we are only part of the way into the quest and the ending here is strangely abrupt. You’re not quite sure why the film has taken so long - close to three hours - to deliver relatively little in terms of plot development. There is a suspicion that the producers have cut a sandwich into three that could easily have been served up in two slices. Even so, audiences are bound to eat it up and come back for more.

The Times ten slotte geeft het eerste deel uit The Hobbit-filmreeks vier sterren.

Beelden van de premiere van het eerste deel uit Hobbit-filmreeks:

Lees de volledige recensie van Coen van Zwol vanmiddag in NRC Handelsblad. Of lees het artikel in de digitale editie (alleen voor abonnees)