Die duistere ritjes gingen dus naar buiten de provincie

Spijtig, de declaratiefouten van Co Verdaas. Minstens zo erg is dat hij betrapt werd op een bakfiets, met een stokbrood achterop, betoogt Rutger Lemm.

Het Volkskrant-artikel van vorige maand dat de ondergang van staatssecretaris Co Verdaas inluidde, begon met een hilarisch beeld. „De Nijmeegse politicus Toine van Bergen” kwam „in het centrum van het Overijsselse Zwolle de Gelderse PvdA-gedeputeerde” onverwachts tegen. Verdaas „leek te schrikken” en de twee hadden een „ongemakkelijk praatje”. Maar het gaat om de beschrijving van zijn collega door Van Bergen: „Verdaas zat op een bakfiets, en achterop onder de snelbinders een vers stokbrood.”

Zie daar het vleesgeworden voorbeeld van de zachtaardige, hypocriete, linkse kosmopoliet die de PVV al jaren probeert te vervolgen. Het is Wilders’ droom die uitkomt. Een links lullende, rechts vullende fraudeur, dat is nog tot daar aan toe. Maar dan ook nog op een bakfiets, waarschijnlijk met De Groene Amsterdammer in zijn binnenzak, en een fles biologische geitenyoghurt in een tas van recyclemateriaal aan het stuur. Op weg naar een paar uitgeprocedeerde asielzoekers om over hun illegale bolletjes te aaien. Vooral dat ‘verse stokbrood achterop onder de snelbinders’ wekt verontwaardiging. Waarom zo’n pretentieus Frans ding, en niet gewoon wat Hollandse tijgerbollen, of een lekker stevig Twents molenbrood? Het is bijna te mooi om waar te zijn. Als een politieke cartoonist van De Telegraaf Verdaas op deze manier had afgebeeld, had zijn chef gezegd: „Maak het wat realistischer. Dit gelooft niemand.”

Natuurlijk zat Verdaas fout. Hij diende dan ook direct zijn ontslag in en nam de trein terug naar Zwolle. Of Nijmegen. Of Gouda, of Roermond, of Hamburg, of Milaan – het ligt er maar aan of je afgaat op zijn ov-chipkaart, zijn Twitter-account, zijn UPS-locatie, zijn boodschappenlijstje, zijn belastingaangifte of uitspraken van zijn vrouw. Op sommige Harry Potter-fora wordt zelfs beweerd dat Verdaas de eerste Dreuzel is die het verschijnselen onder de knie heeft gekregen.

De geniale titel van het Volkskrant-artikel klonk ook bijna als een knullige spin-off van de beroemde tovenaarsboekenserie: ‘De duistere ritjes van Co Verdaas naar buiten de provincie’. Het contrast tussen het enge woord ‘duister’ en het vrolijke ‘ritje’ is al opvallend. Alsof Voldemort onheilspellende plannen smeedt terwijl hij een tochtje maakt in een golfkarretje. Maar dan het schandaleuze ‘naar buiten de provincie’. Dus dáár gingen die duistere ritjes naartoe! Naar ‘de rest van het land’, dat schimmige gebied buiten de grenzen van Gelderland, waarover de mensen fluisteren dat er draken wonen, dat mannen daar de liefde met elkaar bedrijven, dat ze computers ter grootte van een kinderhand hebben en dat hun hoerige vrouwen met vier borsten tegelijk hun klanten bevredigen.

PvdA-leider Samsom zei maandag, op de 25ste sterfdag van Joop den Uyl, tegen Novum dat Europa „de zwaarste beproeving” wordt voor de Nederlandse politiek. Hij bedoelde hiermee dat het idee van een geünificeerd Europa nog steeds het streven moet zijn, maar steeds moeilijker te verkopen wordt. Dat zijn mooie woorden. Samsom wil dit echter doen door „het echte verhaal” over Europa te vertellen. Daarbij moet hij oppassen dat zijn tot nu toe zo gewaardeerde eerlijkheid hem niet opbreekt, omdat het echte verhaal van Europa nu niet zo rooskleurig, of op z’n minst ingewikkeld te vertellen is. De voorstanders van het kleindenken en de aanjagers van provinciale angst hebben geen interesse in wat echt is, en zoeken hongerig naar schrikbeelden en verachtelijke clichés – die ze maar al te vaak vinden.

Samsom weet ook dat de nuance het altijd verliest van het agressieve gelijk en zal op zoek moeten naar positieve tegensymbolen om zijn eerlijke verhalen mee te staven. Het is belangrijk dat zijn partijgenoten niet meer frauderen met hun reiskosten. Maar als ze dan betrapt worden, dan alsjeblieft niet op een bakfiets, en al helemaal niet met een stokbrood achterop.

Rutger Lemm (26) is oprichter van online tijdschrift hardhoofd.com.

    • Rutger Lemm