Anders zijn volgens het boekje

Zanger Tom Waits als een van de zeven psychopaten met gezelschapsdier.

Seven Psychopaths. Regie: Martin McDonagh. Met: Colin Farrell, Sam Rockwell, Woody Harrelson. In: 15 bioscopen.

Seven Psychopaths is een titel op zoek naar een film. Regisseur en schrijver Martin McDonagh debuteerde met de bijna-leuke misdaadkomedie In Bruges, die hem om onverklaarbare redenen een arthousehit en een Oscarnominatie voor het beste scenario opleverde. Hij liep al langer rond met het idee voor Seven Psychopaths, maar omdat een verhaal met zoveel personages (ten minste zeven) en verhaallijnen door elkaar hem te ingewikkeld leek voor zijn debuutfilm, besloot hij eerst In Bruges te maken. Was die film zijn Reservoirs Dogs (het debuut van Quentin Tarantino) dan is Seven Psychopaths zijn Pulp Fiction (ook Tarantino’s tweede): zijn door elkaar gehusselde, niet chronologische en op zichzelf reflecterende eigen draai aan het misdaadgenre. Of beter: Tarantino’s draai, want heel veel origineels voegt McDonagh niet toe. Hij heeft heel wat meer van zijn grote voorbeeld geleend dan alleen diens productiondesigner, Ben Davis.

Seven Psychopaths gaat over een scenarioschrijver met een naam die op die van McDonagh lijkt, Marty (Colin Farrell die ook meedeed aan In Bruges). In Los Angeles werkt hij aan een filmscript getiteld (vanzelfsprekend) Seven Psychopaths. Zijn beste vriend Sam (Sam Rockwell) komt aan de kost als hondendief die de honden terugbezorgt bij de baasjes tegen een beloning. Dat loopt mis als Sam en partner Hans (Christopher Walken) de hond stelen van de gestoorde gangster Charlie (Woody Harrelson).

Het script-in-de-film en de film zelf lopen voortdurend in elkaar over. Dat is een bijzonder lastige klus om van de grond te krijgen, waar McDonagh dan ook niet in slaagt. Het probleem met een wereld waarin alles kan, is dat alles kan. De truc is om de kijker het idee te geven dat de fictiewereld een paar dwingende afspraken kent en toch die regels van tijd tot tijd te doorbreken op een manier die tegelijk verrassend en bevredigend is. Waar iedere logische samenhang ontbreekt, wordt een film al snel vervelend.

Dat is het probleem van Seven Psychopaths, gecombineerd met het gebrek aan originaliteit – terwijl de film wel voortdurend zijn eigen vermeende originaliteit onderstreept. „Ik wil niet de zoveelste Hollywood-actiefilm maken, maar een film die gaat over liefde en vriendschap”, zegt scenarist Marty in de film. En dus krijgen we een film die gaat over gangsters en vriendschap. Gangster Hans (Christopher Walken) is nog steeds dolverliefd op zijn vrouw, die in het ziekenhuis ligt met terminale kanker. En hij gelooft in God. Kortom, geen gangster zoals we die al zo vaak hebben gezien. Maar ook weer wel, want een gangster met de nodige excentrieke tics en eigenaardigheden is evengoed een stoplap, net als de gratuite en zeer bloederige geweldsuitbarstingen. Bekende acteurs pardoes laten vermoorden aan het begin of het midden van de film in plaats het einde? Een ideetje van Hitchcock in Psycho en dus al meer dan een halve eeuw oud, maar hier opgediend alsof het kakelvers is.

De casting is veelzeggend; een hele stoet bekende acteurs met een zekere cultstatus doen mee: Tom Waits als excentrieke verhalenverteller die rondloopt met een konijn, Woody Harrelson in de zoveelste variant op Natural Born Killers, Harry Dean Stanton als de sinistere dood van pierlala. Maar de film geeft ze weinig te doen, en zeker niets nieuws. Seven Psychopaths leunt zwaar op het aura van hun eerdere rollen, en daarmee op andere en meestal betere films.