Stel je kwetsbaar op bij de arts en vraag dóór

Al weken zie je er tegenop, tegen die ene dag, tegen het moment waarop de uitslag van alle onderzoeken bekend is. De dag dat de arts misschien zegt dat het leven nooit meer hetzelfde zal zijn. Althans, in het ergste geval. Zeven tips om zo’n slechtnieuwsgesprek in het ziekenhuis goed door te komen.

1Ga nooit alleen. Mensen voelen zich sterker met een vertrouwd persoon aan hun zijde. En twee horen nu eenmaal meer dan één. Jij wordt aangesproken maar eigenlijk hoor je niet alles of begrijpt het niet, of je wordt door emoties overmand. De arts zal dan al gauw de derde persoon bij het gesprek betrekken.

2Bereid het gesprek voor. Stel vragen op. Vraag de arts in gewonemensentaal te spreken. En als je helemaal volledigheid wilt, kun je besluiten het hele gesprek op te nemen. Dan kun je later alles rustig terugluisteren. Wat onwennig voor de arts misschien, maar als hij overtuigd is van je goede bedoelingen zal hij er zeker mee instemmen. In het vervolggesprek kunnen beide ‘partijen’ terugvallen op wat al gezegd is.

3Stel je kwetsbaar op. Voor jou is het de eerste keer is dat je zo’n gesprek voert, voor de arts is het tegenwoordig al een onderdeel van zijn opleiding. Dus schaam je niet als angst en verdriet zichtbaar worden. Je bent ook maar een mens.

4Vraag geen kant-en-klare oplossing. Ook voor de arts is er soms nog geen oplossing voorhanden. Als de ziekte of aandoening zich snel(ler) ontwikkelt dan verwacht, zullen zij eerlijk zeggen dat het hard gaat. Maar een antwoord op de vraag „Dokter, hoe lang heb ik nog?”, zal de arts ontwijken, omdat dat niet duidelijk is te zeggen. Kille cijfers confronteren en torpederen elk sprankje hoop.

5Vraag door. Als de arts niet goed is in het voeren van slechtnieuwsgesprekken – en dat heb je na tien minuten door – kies dan voor de aanval en vraag de arts wat hij zijn eigen vrouw of man zou adviseren. Doe dat alleen als de arts zich afzijdig opstelt en om de zaken heen draait.

6Een goede arts ervaart het meestal niet als een probleem als je een second opinion voorstelt. Hij is zelfs verplicht om te helpen je status en eventuele gegevens door te sturen naar een andere arts. Als de second-opinionarts tot dezelfde conclusie komt, helpt dat bij de verwerking; is hij een andere mening toegedaan, bespreek dan hoe de volgende stappen te zetten.

7Vergeet de huisarts niet. Hij of zij is over het algemeen degene die jou het beste kent. Als je in het ziekenhuiscircuit bent beland en merkt dat niemand meer het complete overzicht over jou heeft, ga dan naar je huisarts. Het is een verademing iemand te treffen die het goed met je voor heeft als actief persoon – en niet alleen als lijdend patiënt.

    • Margot Poll