Russische premier beledigt politiechef

Zakkenwassers, noemde premier Medvedev van Rusland recherche in een open microfoon. Foutje: alleen Poetin is zo ruw.

„Zakkenwassers”. Dmitri Medvedev liet er geen misverstand over bestaan. De mannen van de Nationale Recherche, die om zeven uur ‘s ochtends bij filmmaker Pavel Kostomarov waren binnengevallen voor een huiszoeking, waren kozly. Het hoofd van de federale recherche voelde zich meteen beledigd door dit klassiek Russisch gevangenisjargon uit de monde van de premier.

Medvedev deed zijn uitspraak vrijdag na een persconferentie voor vijf televisiezender. Eén camera draaide nog toen Medvedev de huiszoeking becommentarieerde. „Zakkenwassers natuurlijk, dat ze 7 uur ’s ochtends langskomen”. Hij meende dat het de recherche ontbrak aan rechtscultuur. Maar bij de justitiële organen zeggen ze dat ze het beste resultaat krijgen als ze een inval om zeven uur ’s ochtends doen”, zei de premier.

Het fragment verscheen niet op televisie, maar wel op YouTube. Pavel Kostomarov is de regisseur van honderden internetvideo’s over de protestbeweging in Rusland. Justitie ziet hem als ‘getuige’ in de ‘Moeraszaak’, een rechtszaak tegen betogers die worden beschuldigd van geweldpleging en vandalisme bij een groot protest tegen president Poetin mei vorig jaar op het Bolotnaja Plosjtsjad (Moerasplein) in Moskou. De oproerpolitie trad toen hard op.

Het woord (kozjol) dat de premier gebruikte, betekent ‘geit’. Het wordt als onbeschaafd ervaren. In de gevangenis is het de bijnaam voor verkrachte mannen. Medvedev kreeg het verwijt dat hij zich tot het lexicon van misdadigers had verlaagd. Voor de premier is dat nieuw. President Poetin bezigt regelmatig uitdrukkingen ‘van de vuilnisbelt’, altijd op verbeten toon. „Eerlijke burgers werken eerlijk, brengen hun kinderen groot, doen alles voor de bloei van hun land en lopen niet te schooieren bij ambassades”, zei hij bijvoorbeeld over Russen die contact hebben met buitenlandse diplomaten.

Beroemd is de uitspraak van Poetin over Tsjetsjeense terroristen, toen hij als premier net aan de macht was gekomen in 1999: „we zullen ze verzuipen in de plee”. Die uitdrukking komt uit de Stalinkampen, schreef kampenexpert en schrijver Vladimir Boekovski. „Pr-mensen hebben de uitdrukking voor Poetin bedacht, om hem het imago van sterke man te bezorgen.” De uitdrukkingen van Poetin heten nu Poetinismes. Over buitenlandse waarnemers bij de verkiezingen: „Laat ze hun vrouwen leren hoe ze koolsoep moeten koken.” Na publicaties over zijn vermeende rijkdom: „Die berichten zijn uit iemands neus gepeuterd en uitgesmeerd over velletjes papier.”

Poetin doet zijn uitspraken met opzet. De „zakkenwassers” van de Medvedev waren niet zo bedoeld. Hij werd in verlegenheid gebracht door een open microfoon.